Author: giangnguyen

  • Ba loại câu hỏi

    Triết học là câu hỏi, nhưng không phải câu hỏi nào cũng là triết học.
    Nhìn chung, trên đời có ba loại câu hỏi.
    1. Câu hỏi đời thường
    2. Câu hỏi khoa học
    3. Câu hỏi triết học
    Câu hỏi đời thường là những câu hỏi dễ trả lời và dễ thống nhất. Ví dụ: Ăn cơm chưa?, Mấy giờ rồi?
    Câu hỏi khoa học là những câu hỏi khó, nhưng xác suất tìm ra câu trả lời lớn và có thể thống nhất được. Ví dụ: Tốc độ của ánh sáng là bao nhiêu? Trái đất hình cầu hay hình lập phương?
    Câu hỏi triết học là những câu hỏi khó, mang tính cơ bản, nền tảng, quy định nhiều sự vật hiện tượng. Nó đụng chạm đến những vấn đề cơ bản của cuộc sống con người, không thể không tranh cãi, khó có giải pháp chung cuộc.
    Có nhiều câu hỏi triết học khác nhau, tùy vào câu hỏi mà hình thành nên những bộ môn triết học khác nhau.
    Ví dụ về các loại câu hỏi về cùng một lĩnh vực
    1. Hỏi người qua đường: “Mấy giờ rồi?” => Câu hỏi đời thường
    Hỏi tiếp: “Thời gian là gì?” => Câu hỏi triết học
    2. Hỏi cô thu ngân: “Nãy giờ cô đếm được bao nhiêu tiền?” => Câu hỏi đời thường
    Tiếp tục hỏi về vấn đề cơ bản hơn, đếm thì liên quan đến con số. Vậy con số là gì? Đây là câu hỏi khoa học. Nhà toán học sẽ giải đáp cho ta.
    Cơ bản hơn nữa, con số dùng để đo đếm lượng (quantity). Vậy lượng là gì? Đây lại là câu hỏi triết học.
    3. Trong buổi tiệc liên hoan cuối năm, hỏi sếp: “Chia cái bánh thế nào đây sếp?”. Đây là câu hỏi đời thường, nhưng hỏi tiếp: “Chia cái bánh thế nào cho công bằng?”, thì đây lại là câu hỏi triết học, vì nó đụng chạm đến một vấn đề cơ bản: “thế nào là công bằng?”
    Bình Lợi, ngày 1.1.2016
    (Bài giảng của thầy Bùi Văn Nam Sơn, Trà Giang ghi chép)
    Nhà nghiên cứu triết học: Bùi Văn Nam Sơn – Tháng 4 năm 2016
  • Để tiếng kêu cứu không rơi tõm vào thinh không

    Những ngày bị stress, mình nhận ra rằng mình cũng chẳng phải là mạnh mẽ gì cho lắm. Yếu ớt lắm là đằng khác.
    Đầu mình căng, nước mắt chỉ chực trào ra. Mình sợ, sợ lắm. Mình sợ đói, sợ bị coi thường, sợ không ai cần mình. Mình muốn trốn, mình muốn ngủ, mình muốn chết, mình muốn ra ngoài ban công kia và thả mình rơi xuống, mình muốn cầm dao cứa vào tay, mình muốn lao đầu vào xe tải.
    Chết, thực ra cũng chỉ là một giấc ngủ dài.
    Mình đã nghĩ tới chuyện chết. Mình cảm thấy mình đang hoảng loạn lắm. Mình cố gắng nói với sếp, với hai người chị mà mình thân quen trong team, với bạn thân mình rằng, mình đang không ổn, mình có ý định muốn tự tử. Mình đang cố gắng giữ mình tránh xa khỏi những thứ có thể gây hại đến mình, nhưng mình không chắc. Nếu ngay cả việc sợ đói mình cũng không còn sợ, thì chẳng còn gì níu giữ mình lại với đời. Chút tỉnh táo còn lại, mình chỉ đủ sức để giữ mình tránh xa dao kéo, tránh xa xe lớn, và không đến gần cửa sổ mà thôi.
    Trong cơn mơ mình mơ thấy mình chạy trốn vào một căn nhà. Cửa sổ rộng nhìn ra một trảng cỏ ngập nắng. Sàn gỗ. Có hai cái gương để đối diện nhau. Mình nhìn hết cái này đến cái kia. Một cái gương vẫy gọi: “Vào đây, trốn vào đây này”. Mình bước đến nó, chạm tay vào mặt gương tối đen và rơi tuột vào trong, đen thẳm, hun hút. Khi chân mình chạm đất, mình ngơ ngác nhìn quanh, vẫn tối như hũ nút. Những gương mặt chôn trong những hình đa giác như những mảnh gương vỡ sà xuống đầu mình như một tấm lưới. Những gương mặt đau khổ, cười méo mó, tuyệt nhiên không có lấy một nụ cười vui. Mình khóc.
    Buổi sáng hôm ấy mình đi làm sớm. Chị đồng nghiệp rủ mình ra pantry và share cho mình nửa phần đồ ăn sáng. Hỏi han mình, rằng sao mà hôm qua lại khóc. Mình cười méo xẹo, bảo rằng em chưa làm tốt, nên bị la. Em biết em bị la là đúng, nhưng em sợ lắm. Em chỉ cần một chút động viên thôi mà. Tại sao chị ấy lại không cho em?
    Chị đồng nghiệp bảo rằng, Giang à, người ta không thể cho cái người ta không có. Bây giờ túi chị không có tiền, mà em cứ nằng nặc: “Chị Q, cho em 5 ngàn”, em thấy vậy có hợp lý hông?
    Mình cười, cảm thấy nhẹ lòng hơn. Ngồi nghe chị ấy kể chuyện của chị ấy hồi mới đi làm, về “thương”, về “từ bi”, về “đức”, “trường năng lượng”.
    Buổi chiều hôm đó, trong lúc đang căng ra viết lại cái PA, một chị đồng nghiệp khác đi qua, nói: “Giang, giãn cái mặt ra”. Một chị khác: “Giang, sao mấy bữa nay mày im quá vậy? Tại tao nói nhiều quá hả?” Và cũng chị ấy chờ mình cùng đi xuống hầm để xe, nói mình rằng “Công việc không phải là tất cả”, dù chị ấy là người làm việc chăm chỉ và năng suất gần như nhất team ấy.
    Mình cảm thấy ấm áp và may mắn quá.
    Khi mình nhận ra rằng mình cần thương người khác cả khi họ đối tốt với mình, lẫn thương họ vì lý do gì đó đã khiến họ có những hạn chế trong hiện tại, để không đối xử tốt với mình, mình bắt đầu không chống đối. Thật khó để nhận ra rằng mình cũng đang chống đối ngấm ngầm. Nhưng khi mình tỏ thái độ hợp tác, mọi chuyện có vẻ dễ dàng hơn. Mình vẫn bị la, nhưng mình bớt buồn. Mình bắt đầu cười, bắt đầu đi loanh quanh. Các chị đồng nghiệp vẫn bắt mình giãn mặt ra. Mình vẫn đang không ổn. Nhưng hi vọng là mọi thứ đang tốt lên.
    Hôm nay, sau khi chỉnh sửa lại trang thông tin cho 2 hoạt động của team, mình thấy sếp có rep một chữ “good!” nho nhỏ. Mình cảm thấy vui.
    Nghe có vẻ kì lạ khi mình nói với ai đó về cơn hoảng loạn của mình. Người ta có xu hướng giữ kín để mình mình giải quyết. Nhưng mình không muốn. Có lẽ việc làm đó bắt đầu từ việc mình nhớ về một câu nói của ai đó rằng, khi một ai đó đi đến quyết định tự tử, trước đó họ đã kêu cứu, nhưng không ai nghe. Tiếng kêu cứu của họ rơi tõm vào thinh không. Nên trong lúc còn tỉnh táo, mình cố gắng kêu cứu. Để ít ra, tiếng kêu cứu của mình có được nghe. Và may quá. Đã có người nghe.

  • 7 cốt truyện cơ bản và ứng dụng vào các chiến dịch quảng cáo

    Liệu mọi câu chuyện đều có thể được xác định bằng các nguyên mẫu? Ở đây, chúng ta sẽ chỉ ra những nét chính trong lý thuyết của Christopher Booker về bảy cốt truyện cơ bản. 

    Bây giờ, bạn nên hiểu rõ về thứ mà chúng ta đang nói đến khi nói về cách kể chuyện và tại sao bạn có thể dùng hình thức kể chuyện để làm nổi bật và củng cố công việc sáng tạo của mình.

    Bây giờ chúng ta hãy xem xét kỹ hơn các câu chuyện.

    Các câu chuyện có thể về bất cứ thứ gì. Tất cả mọi thứ. Hãy nghĩ về câu chuyện yêu thích của bạn, và tôi đảm bảo nó sẽ hoàn toàn khác với câu chuyện của người bên cạnh bạn. Các nhân vật khác nhau, bối cảnh khác nhau, kết thúc khác nhau, v.v.

    Nhưng tất cả những câu chuyện khác nhau này có điểm gì chung không?

    Christopher Booker cho là có, thực sự là chúng có điểm chung. Trong cuốn sách The Seven Basic Plots: Why We Tell Stories [Bảy cốt truyện cơ bản: Tại sao chúng ta kể chuyện] (2004), ông giải thích rằng “thật ra chỉ có một số ít cốt truyện rất cơ bản trong cách chúng ta kể chuyện, mà gần như không người kể chuyện nào có thể phá vỡ chúng”.

    Chúng ta sẽ xem xét bảy nguyên mẫu cốt truyện mà Booker cho là sẽ giới thiệu tất cả các câu chuyện và khám phá cách chúng có thể được sử dụng để giúp bạn định hình một câu chuyện có liên quan trong quảng cáo.

    Bảy cốt truyện cơ bản

    1. Chiến thắng quái vật

    Có một thế lực tà ác đe doạ anh hùng của chúng ta/thế giới/nhân loại. Người anh hùng phải chiến đấu và giết con quái vật này, điều này thường không dễ dàng, nhưng họ chiến thắng vẻ vang và được trọng thưởng. Liên hệ với Beowulf, Dracula King Kong.

    Chúng ta thấy cốt truyện này xuất hiện nhiều lần trong thế giới quảng cáo. Hãy nghĩ về ‘quái vật’ như một chướng ngại vật (rất hiếm khi là một con quái vật thực sự!), người anh hùng phải chiến đấu để vượt qua, thường với sự giúp đỡ của một thương hiệu.

    1. Đổi đời (khố rách áo ôm thành giàu sang nhung lụa)

    Cốt truyện này có lẽ không cần giải thích gì thêm: lúc đầu, anh hùng của chúng ta chẳng có gì nổi bật và bị người khác coi thường, nhưng rồi thứ gì đó xảy ra khiến họ được nâng tầm, để lộ ra rằng họ là đặc biệt. Liên hệ với Vịt con xấu xí, Aladdin và Superman.

    Trong marketing, làm thế nào để có thể phát hiện ra một sản phẩm / thương hiệu giúp ai đó nâng tầm bản thân, biến đổi cuộc sống của họ?

    1. Nhiệm vụ

    Trong nhiệm vụ, anh hùng của chúng ta phải bắt đầu một hành trình dài, nguy hiểm, và sẽ chiến đấu với mọi chướng ngại cho đến khi chiến thắng. Liên hệ với Chúa tể của những chiếc nhẫn, The Phù thủy xứ Oz Harry Potter.

    Trong quảng cáo, chúng ta có thể thấy anh hùng của chúng ta hướng vào các giá trị của thương hiệu khi họ tiến lên để làm những điều tốt đẹp và đạt được mục tiêu của mình.

    1. Ra đi và trở về

    Cũng dựa trên một hành trình, nhưng Ra đi và trở về rất khác với Nhiệm vụ. Ở đây, anh hùng đi ra khỏi ‘thế giới bình thường’ của họ để tiến vào nơi vô định và choáng ngợp, trước khi trốn thoát về với chốn an toàn ở nhà mình. Liên hệ với Alice ở xứ sở diệu kì, Đi tìm Nemo Gulliver.

    Làm thế nào một thương hiệu có thể đưa bạn đến một thế giới khác? Bạn có thể mô tả trải nghiệm của một sản phẩm qua một hành trình không?

    1. Hài kịch

    Một câu chuyện được tạo thành từ các sự kiện hài hước, thường liên quan đến nhận dạng nhầm, hiểu nhầm hay lẫn lộn, dẫn đến hỗn loạn vui nhộn. Liên hệ với Giấc mộng đêm hè, Nhật ký tiểu thư Jones Some Like It Hot.

    Hài kịch trong quảng cáo thường được dùng để chỉ ra tình huống mà khách hàng có thể gặp phải nếu họ không sử dụng thương hiệu / sản phẩm của bạn.

    1. Bi kịch

    Đây là câu chuyện không có kết thúc có hậu. Trong các nguyên mẫu khác, chúng ta đã thấy những vị anh hùng chiến thắng và những con quái vật bị giết, cốt truyện này lại đi theo hướng khác, và kết thúc trong sự mất mát hoặc cái chết. Liên hệ với Macbeth, Romeo và Juliet và Breaking Bad.

    Thận trọng khi dùng, chúng ta thường thấy bi kịch được sử dụng thường xuyên đi đôi một cách chặt chẽ với các thủ thuật gây sốc trong quảng cáo từ thiện.

    1. Tái sinh

    Loại cốt truyện cuối cùng của chúng ta, tái sinh, người anh hùng “chịu một lời nguyền” – có thể là giấc ngủ, bệnh tật hoặc bị bỏ bùa mê – trước khi được giải thoát để tự do và được cứu chuộc. Hãy nghĩ về Người đẹp ngủ trong rừng, Người đẹp và quái vật Khu vườn bí mật.

    Khi dùng cốt truyện Tái sinh vào quảng cáo, bạn có thể liên hệ ‘lời nguyền’ là thời gian không có thương hiệu / sản phẩm của mình, hoặc có thể thương hiệu của bạn có khả năng kết nối lại hoặc truyền cảm hứng lại cho mọi người?

    Bạn không cần phải sử dụng các nguyên mẫu này như như một hướng dẫn cần tuân thủ nghiêm ngặt, nhưng thật thú vị khi hiểu các hình mẫu khác nhau mà câu chuyện có thể đi theo, khi nào và tại sao chúng ta có thể sử dụng chúng.

    Tất nhiên, những câu chuyện không phải lúc nào cũng sử dụng một cốt truyện rõ ràng. Chúng có thể là một sự kết hợp phức tạp của rất nhiều nguyên mẫu khác nhau.

    Bảy bước tiếp theo [trong khóa học Storytelling in Advertising – ND] đều chỉ ra các ví dụ về các tác phẩm sáng tạo đạt giải tuân theo từng nguyên mẫu cốt truyện. Các tác phẩm này bao gồm từ quảng cáo phim truyền thống cho đến sử dụng các nền tảng tương tác và mạng xã hội (mà chúng ta sẽ tìm hiểu sâu hơn trong tuần 3 & 4). Hãy xem từng video và suy nghĩ về lý do tại sao nó hiệu quả cho thương hiệu hoặc sản phẩm đó. Bạn có thể nghĩ ra các ví dụ khác về các tác phẩm theo cùng cốt truyện không?

    6/5/2018

    Trà Giang dịch

    Source: https://www.futurelearn.com/courses/brand-storytelling/2/steps/78020

  • Những giấc mơ trong khu vườn bí mật

    Tôi biết đến những Secret Garden, Enya, Beethoven, Chopin, Vilvadi… không phải là từ việc nghe, mà từ việc đọc. Thời học trò nhiều mơ mộng, tôi hay đọc Trà sữa cho tâm hồn, Minh Nhật, Phan Hồn Nhiên, những cái tên bài hát xuất hiện trong truyện, tôi nghe rồi tưởng tượng mình là nhân vật trong câu chuyện đó, lắng nghe bản nhạc đó. Những chàng trai cô gái văn phòng gõ máy tính lách cách, tai đeo headphone, cốc cà phê uống dở để bên cạnh, ô cửa sổ ngoài kia đầy nắng. Đẹp quá, đáng ngưỡng mộ quá.
    Một năm, hai năm, ba năm rồi sáu năm tôi thành thị dân, rồi thành dân văn phòng thứ thiệt. Tôi không nghe nhạc nữa. Đầu óc căng cứng với số liệu, báo cáo, tổ chức, sự kiện, chi phí.
    Hôm nay tôi nghe lại Secret Garden, không nhìn tên bài hát, chỉ lắng nghe. Để thứ âm nhạc dịu dàng ấy ru mình, đưa mình vào giấc mơ.
    Trong giấc mơ có đuôi mắt biết cười
  • “Không còn ai yêu mình nữa, vẫn có thể tự yêu mình”

    “Không còn ai yêu mình nữa, vẫn có thể tự yêu mình”
    – Tháng sáu trời xanh lam
    https://viethungnguyen.com/2017/09/07/chi-can-mot-nguoi-tin-tuong-toi-va-yeu-thuong-toi/
  • Dạ khúc

    1. Thị trấn
    Mình đã bắt đầu quên đếm số năm mình ở Sài Gòn, nhưng mỗi độ đông về, khi gió lùa qua hàng cây xao xác, nắng vàng hoe và trời bắt đầu se, mình thường mỉm cười nhìn lên bầu trời và tự nhủ: Thế là một năm nữa lại qua.
    Cái không khí đầu đông ấy gợi cho mình một cảm giác kì lạ, bởi nó nhắc nhớ nhiều về quê nhà, cái phố núi nhỏ xíu buồn buồn, mỗi độ đông về lại vàng rực sắc hoa dã quỳ trên những triền dốc. Đó là mùa mà cỏ dại cũng nở đầy hoa. Trên nền cỏ lá xanh rì, điểm chút sắc trắng của xuyến chi, sắc cam của hoa rau sam, những nụ đỏ rực rỡ của dâm bụt, rồi những bông thạch thảo nhiều màu, và màu trạng nguyên, đỏ nhức nhối.
    2. Sayonara daisuki nahito
    Cái không khí ấy cũng mang về nhiều kỉ niệm của mối tình đầu. Mình quen cậu ấy vào cuối hạ, những ngày vui vẻ và đầm ấm nhất là những ngày đông đầu tiên ở đất Sài Gòn, và chia xa vào đầu mùa hạ năm sau.
    Có lần cậu ấy hỏi mình: “Tại sao lại chọn T?”. Mình trả lời đơn giản: “Bởi vì T xuất hiện đúng thời điểm”. Cậu ấy nhìn có vẻ hơi buồn buồn với câu trả lời của mình. Mình nghĩ rằng, hình như lúc đó cậu ấy luôn là người yêu thương mình nhiều hơn, còn mình thì cứ nhàn nhạt, ơ thờ. Khi tình dần nhạt, những tin nhắn dần thưa, mình là người gửi tin nhắn cuối cùng: “T à, tụi mình dừng ở đây nhé”. Tin nhắn không có hồi âm, và mình tự hiểu rằng mối quan hệ đã đến hồi kết thúc.
    Mối tình đầu kết thúc một cách lửng lơ, không có đến một lời chia tay, để mình day dứt mãi nhiều năm sau đó, để dồn sức yêu thương trân trọng những người đến sau như bù cho cả thiệt thòi của người đến trước. Không biết bao lần mình tự hỏi, liệu mình có từng yêu cậu ấy, hay chỉ là một sự xuất hiện đúng lúc mà thôi? Nếu không phải là cậu ấy, mà là một người khác thì sao?
    Một năm rồi hai năm trôi qua. Vào cuối năm thứ hai sau khi mối quan hệ kết thúc, mình gửi cậu ấy một tin nhắn chúc mừng Haloween trên Facebook. Tin nhắn không có hồi âm. Mình vốn đã định add friend với cậu ấy, rốt cuộc vì chuyện đó mà request không được gửi đi. Mình chỉ lặng lẽ stalk FB cậu ấy thôi.
    Ba năm rồi bốn năm. Mình học xong đại học và đi làm. Chỗ mình làm nằm trong khu vực mà hồi xưa mình và cậu ấy thường gặp nhau. Mình có một người bạn quen một cô gái người Đà Lạt; sau khi hai người chia tay, bạn mình từ chối mọi chuyến đi đến Đà Lạt. Nếu mình mà áp dụng cách đó, có lẽ mình phải bỏ Sài Gòn mà đi mất, bởi vì mỗi ngày đi làm, mình đều đi qua chính con đường mà mình và cậu ấy đã từng đi, nhìn chỗ mà mình lén hôn cậu ấy lần đầu tiên, và chứng kiến những chỗ tụi mình hẹn hò nay lần lượt sang tên đổi chủ. Ở góc ngã tư Cộng Hòa – Hoàng Hoa Thám nhìn qua giờ chình ình một cái cầu vượt án ngữ tầm nhìn, chẳng còn thấy được chỗ cậu ấy từng đứng trước Lotteria để chờ mình nữa. Khi nhìn tấm biển Maximart bị hạ xuống để thay bằng Vinmart, mình thầm nghĩ: “T à, rốt cuộc thì những thứ gắn với kỉ niệm của G với T hồi đó đều đã đổi thay”.
    3. Nghìn trùng xa cách
    Năm năm. Mình quay cuồng trong guồng quay của một cô gái công sở bận rộn. Đi làm ở văn phòng. Dịch bài ở nhà. Đi học. Hẹn hò. Chia tay. Kết thúc một mối quan hệ dài hơn ba năm, vui nhiều buồn lắm. Mình tìm kiếm cảm giác tự chủ và sự tự do.
    Dần dà, mình biến thành một dạng lý trí khủng khiếp. Mình thích cảm giác bận rộn và mọi việc nằm trong tầm kiểm soát. Nhưng ở đâu đó, có một bánh xe bị long ra.
    Có một khoảng thời gian mình bị rối loạn giấc ngủ. Giờ ngủ cứ lùi dần mãi về sáng, chạy xa khỏi mình. Ban đầu là thức đến 1-2h. Sau đó là 3-4h. Rồi đến 5h, 6h. Có những ngày mình ngủ 1-2h, có những ngày thức trắng. Mình vẫn đi làm, vẫn dịch bài, vẫn đi học. Nhưng mình thấy sao cạn kiệt sức lực quá, cả sức lực sáng tạo lẫn sức lực để yêu.
    Mình mơ thấy biển. Mình thèm được dìm nơi đáy biển sâu. Mình gửi bài “Có một dòng sông đã qua đời” cho đứa bạn thân, dặn nó “Nếu tao chết nhớ bật bài đó ở đám ma tao”.
    Mình mơ thấy mình được ôm, mình mơ điều giản dị như vậy đó.
    Và một ngày nọ, mình mơ thấy T. Lần đầu tiên, sau rất nhiều năm kể từ lần cuối mình gặp bạn ấy.
    Mình từng đọc một bài chia sẻ của nhạc sĩ Quốc Bảo về bài hát “Nghìn trùng xa cách” của Phạm Duy. Nguyên đoạn status đó như sau: “Một dịp đã lâu, ngẫu nhiên gặp bác Phạm Duy ăn sáng ở Ciao Books, tôi hỏi: “Chuyện đôi ta buồn ít hơn vui, mà bác trả là trả buồn hay trả vui ạ?” Nhạc sĩ trả lời: “Tous. Trả hết, khóc cười buồn vui trả hết, vứt đi hết. Đã xa cách rồi thì giữ làm gì.” Mình tâm đắc với lối suy nghĩ đó lắm. Vậy nên, “Trả hết cho người, cho người đi”. Mình đã nghĩ như thế khi quyết định nhấn nút Add friend trên trang FB của T. Trang FB mà mình đã stalk muốn mòn mấy năm qua. Một phần quyết tâm đến từ việc mình mơ thấy T vào đêm hôm trước. Mình đã chuẩn bị tinh thần nhận một cục lơ như ba năm trước, nhưng lần này cậu ấy accept. Tay mình run khi gõ những dòng chat với cậu ấy.
    Rốt cuộc thì, mình cũng phải đặt một dấu chấm hết cho sự day dứt này chứ nhỉ.
    4. Hello, goodbye and hello
    Giờ thì, T đứng trước mặt mình, chững chạc hơn nhiều so với ngày xưa mình nhớ. Giọng nói dù qua điện thoại hay trực tiếp thì vẫn nhỏ nhẹ và dịu dàng. Buổi chiều Bảo Lộc đầy gió.
    Mục đích cuộc gặp chỉ là gửi một cuốn sách. T đang vội, tụi mình cũng chẳng có gì nhiều để nói với nhau. Vài câu vô thưởng vô phạt về chủ đề cuốn sách, về việc nhà của cậu ấy.
    Thay vì đáp lại cái bắt tay chào tạm biệt của T, mình đã bước tới và choàng tay ôm cậu ấy thật chặt. Mình không biết mình thật sự muốn gì, mình cũng không muốn biết. Nhưng mình muốn, một lần nữa, được ôm cậu ấy. T có vẻ ngơ ngác, (có lẽ cũng như cái lần mình quay lại hôn lên má cậu ấy trước Lotteria), liên tục hỏi mình: “Sao thế G? Sao thế?”. Mình vùi mặt vào vai T, có cảm giác ấm áp thân quen. Mắt mình cay, và mình thấy nghẹn khi nói: “Giang xin lỗi”, và “Gặp T như thế này G rất vui”.
    Mình không biết cậu ấy có cười không nữa. Nhưng mình cảm giác vòng ôm của cậu ấy siết chặt hơn, và mình nghe cậu ấy nói nhỏ: “T cũng xin lỗi G”.
    Mình mỉm cười, cậu ấy cũng cười.
    Và tụi mình chính thức chia tay.
    24.11.2017
  • Tại sao tôi ngừng nói “cố lên”?

    Tôi đã nhận được nhiều lời động viên “cố lên” và cũng không ít lần nói với người khác rằng hãy “cố lên”. Nhưng từ vài năm trở lại đây, tôi đã ngừng nói hai chữ đó (hoặc ít nhất là giảm bớt). Lý do tại sao, tôi sẽ giải thích ở dưới đây.

    Là một người trải qua một số chuyện không được dễ chịu lắm trong đời, người khác thường xuyên nói với tôi: “Cố lên”. Từ khi tôi còn rất bé, mãi cho đến tận bây giờ. Cố vượt qua nỗi đau. Cố vượt qua mất mát. Cố gắng làm quen môi trường, thích nghi với người khác. Cố gắng học và làm việc. Cố gắng. Cố gắng. Cố gắng.

    Ban đầu tôi vui vẻ chấp nhận những lời nói đó, coi chúng như động lực. Cố gắng không khóc khi đau buồn, cố vui vẻ nói chuyện với người khác dù không thích, cố học và làm nhiều thật nhiều, cố mở mắt làm việc dù rất buồn ngủ…

    Cho đến khi sức khỏe suy kiệt, tinh thần mệt mỏi, chất lượng học tập, làm việc đều đi xuống, tôi mới cảm thấy có gì đó không ổn ở hai chữ “cố lên”.

    Một mặt, chúng là động lực. Mặt khác, chúng tạo thêm gánh nặng trên vai tôi. Tôi ở trong tình thế bị ép phải làm nhiều hơn sức lực mình có, không có cả thời gian để phục hồi và tái tạo. Tôi làm đến 110, 120% sức lực, nên khi có công việc mới hay có kế hoạch làm gì đó để phát triển bản thân, tôi không còn chỗ trống về thời gian và năng lượng để đầu tư vào đó. Nói một cách hình tượng, tôi đang tự ăn thịt chính mình.

    Tôi rất cảm ơn sếp mình, người đã luôn nói rằng “Em hãy lên kế hoạch làm việc sao cho chỉ dùng 80% sức lực hiện có của em thôi, để khi có việc bất ngờ em còn có khả năng xoay sở được. Nếu em dùng 100%, hay tệ hơn là 110%, em sẽ mau chóng kiệt sức. Công ty cần người làm việc lâu dài, em hãy nhớ điều đó.” Câu nói đó giúp tôi giải tỏa suy nghĩ “Làm việc mà không cố gắng là không có đạo đức nghề nghiệp” đã ăn vào máu lâu nay. Tôi hiểu được rằng, ngay cả khi xem mình là công cụ, thì công cụ đó cũng cần được bảo trì bảo dưỡng thì mới có thể dùng tốt và lâu dài; huống chi tôi còn là một con người, vậy thì tại sao tôi cứ “cố” vắt kiệt sức mình ra như vậy?

    Tôi cũng nhìn nhận lại cách mình động viên người khác “cố lên”. Thực ra khi nói “cố lên”, dường như đó chỉ là một câu xã giao, chứ thực ra tôi chẳng làm được gì cho họ. Tôi còn gián tiếp nói với họ “anh chị cố gắng chưa đủ chăng?”, qua đó đặt thêm cho họ một gánh nặng nữa. Vậy thì tôi có kéo họ lên đâu, tôi đang đẩy họ xuống sâu hơn vào vực thẳm.

    Khi tìm cách không nói “cố lên”, tôi nhận ra mình chẳng cần phải đặt mình vào thế khó của một người phải chịu trách nhiệm đưa cho người kia một lời khuyên, một lời an ủi hay động viên, hay một lời hứa hẹn. Sau khi nghe đối phương nói về điều họ đang gặp phải, tôi hỏi rất thẳng thắn: “Anh/ chị cần gì ở tôi khi nói với tôi điều này?”, qua đó vạch rõ mục tiêu và phạm vi trao đổi. Rất nhiều khi, điều người kia cần chỉ là một “nhẫn thạch” để nghe họ bộc bạch nỗi lòng, chỉ nghe mà không phán xét. Đôi khi họ cần sự định hướng, nếu việc đó trong tầm hiểu biết của tôi, tôi sẽ rất vui lòng đưa cho họ vài công cụ, phương pháp mà tôi biết để họ tham khảo, nhằm tự đưa ra quyết định. Nếu không, tôi chỉ nói đơn giản: “Việc này vượt ngoài tầm hiểu biết của tôi”.

    Tóm lại,

    1. “Cố lên” là cách vắt kiệt sức. Làm vừa đủ thôi, còn chừa khoảng nghỉ để phục hồi và năng lượng để phát triển nữa. BIẾT ĐỦ rất quan trọng.
    2. Nói “cố lên” với người khác là đặt thêm gánh nặng cho họ. VIỆC AI NẤY LÀM, họ không nhờ thì đừng có lon ton mà khuyên với bảo. Nếu họ có nhờ thì giúp trong khả năng của mình, không ai trách mình được khi việc đó quá khả năng của mình.

    Trà Giang, 9/9/2017

  • Làm sao để nói lên được quan điểm riêng của mình?

    Hôm nay mình đọc một bài viết trên trang Ubrand, có tựa là “9 bí quyết để tư duy hợp lý và phát triển quan điểm riêng”. Mình cảm thấy rất thú vị, nên tóm tắt lại một số ý chính sau đây:

    Để tư duy hợp lý và phát triển quan điểm riêng của mình – một đặc điểm rất cần thiết của người làm khoa học, cần nhớ:

    1. Một nghiên cứu có tính khoa học tức là nó có khả năng bị kiểm sai (ý của Karl Popper)
    2. Việc viết lách là chủ quan
    3. Ta có những thành kiến riêng

    Do đó, để tiếp cận những gì mình đang nghiên cứu một cách khách quan, hãy đọc nhiều và đa dạng, luôn đặt những câu hỏi sau:

    1. Động cơ của người viết là gì? Tại sao họ lại muốn mình nghĩ như thế? Thật sự thì lập luận này có ý nghĩa gì?
    2. Căn cứ ở đâu? Ta sẽ phải tự dỡ bỏ bức tường thành kiến của bản thân và của cả tác giả, để nhìn nhận sự thật trần trụi và các chứng cứ đằng sau nó.
    3. Bức tranh lớn hơn là gì? Xem xét ngữ cảnh và từ nhiều góc nhìn.

    Để phát triển khả năng trình bày quan điểm của bản thân, hãy:

    1. Ghi chú. bình luận, gạch dưới. tương tác với tác giả.
    2. Viết. Một câu hỏi, một ý nghĩ. Sắp xếp chúng cho bài luận hoặc blog. Đừng ngại các mâu thuẫn về lập luận.
    3. Thảo luận và tranh luận. Chia sẻ quan điểm, củng cố niềm tin, tiếp nhận những góc nhìn khác.

    Source: https://www.ubrand.global/courses/9-bi-quyet-de-tu-duy-hop-ly-va-phat-trien-quan-diem-rieng

  • Ở nơi ấy tôi đã từng mơ thấy

    Hôm nay tôi về lại Sài Gòn sau kì nghỉ lễ. Trời đổ mưa rất to.

    Tôi cầm hai chiếc túi lớn, hai chiếc ba lô, nặng nề giữa dòng xe xuôi ngược. Grab hủy chuyến. Taxi rất đắt. Bạn thân đã xuất ngoại. Bạn trai không có. Tôi mắm môi xách chiếc giỏ nặng nề, hai chiếc ba lô phía trước và sau như một con rùa đi đến chỗ xe trung chuyển. Bàn tay muốn tứa máu.

    Khi ngồi trên xe, tôi thầm nghĩ về những điều nhỏ nhặt, giản dị, những thứ mà ai cũng nghĩ đạt được chúng mới dễ dàng làm sao, chẳng hạn như một cuộc điện thoại gọi ra bến xe đón ta, một bàn tay xách giúp chiếc túi nặng, một nụ cười quen thuộc giữa chốn đông.

    Tôi không phải là một người hay dựa dẫm. Nhưng hôm nay, giữa bến xe đông mà chẳng tìm đâu ra một chốn quen, tôi mới cảm giác được sự cô đơn, cảm giác lạc lõng giữa vạn người mà chẳng có lấy một người để ta tin tưởng.

    Tôi thèm một cái nắm tay ấm nóng, một cái ôm ghì đến phát đau, một nụ hôn nóng rẫy đến điên đầu. Tôi thèm cảm giác được ai đó quan tâm. Tôi thèm khát được yêu thương.

    Và những thứ đó, vốn dĩ vô cùng xa xỉ, lúc này.

    Có lẽ tôi sẽ chẳng dùng từ nhỏ nhặt để miêu tả những điều tôi mong muốn. Chúng to lớn vô cùng, có sức mạnh vô biên. Tôi cũng sẽ chẳng dùng từ giản dị. Chúng phức tạp đến phát điên. Tôi cũng không thích dùng từ bình thường, vì chúng thật vô cùng đặc biệt.

    Tôi chẳng biết phải dùng từ gì để miêu tả chúng nữa. Thôi thì chỉ để chúng thế mà thôi. Chỉ là ước mơ.

    4/9/2017

     

  • Phân loại sách – Hệ thống phân loại DDC (Dewey Decimal Classification)

    Trong lúc sắp xếp lại các thư mục trong máy tính, tui phát điên khi sắp xếp đống ebook của mình, nên đã google từ khóa “hệ thống phân loại sách”, và, trời ơi, may mắn làm sao, nó dẫn đến hệ thống phân loại DDC chuyên dùng cho thư viện.
    Về lý thuyết: 
    DDC (Dewey Decimal Classification) là một hệ thống phân loại được sử dụng rộng rãi trong lĩnh vực thông tin thư viện trên toàn thế giới. Hiện nay có hơn 200.000 thư viện của 135 nước đang sử dụng hệ thống phân loại này.
    Nguyên tắc thập tiến:
    DDC thể hiện nghệ thuật sử dụng 10 chữ số từ 0 đến 9 để phân chia mỗi khái niệm ra tối đa 10 khái niệm con phụ thuộc (cấp dưới), và đến lượt mình mỗi khái niệm con lại được tiếp tục chia ra 10 khái niệm ở bậc nhỏ hơn…Hiện nay DDC có 1000 lớp phụ.
    Sắp xếp của DDC:
    Các lĩnh vực khoa học đều được sắp xếp từ chung đến riêng, từ toàn thể đến bộ phận. Cơ sở sắp xếp là bộ môn khoa học, lĩnh vực khoa học, do vậy một chủ đề có thể xuất hiện tản mạn ở nhiều ngành khoa học khác nhau.
    Bảng chính của DDC:
    DDC có 10 lớp cơ bản thể hiện như sau:
    000 Những vấn đề chung (Tổng loại)
    100 Triết học và Tâm lý học
    200 Tôn giáo
    300 Khoa học Xã hội
    400 Ngôn ngữ
    500 Khoa học Tự nhiên
    600 Khoa học Ứng dụng (Công nghệ )
    700 Nghệ thuật
    800 Văn học và Tu từ học
    900 Địa lý và Lịch sử
    Dưới đây là bảng lĩnh vực – chủ đề:
    Tiếng Anh:
     
    Về cách ứng dụng hệ thống DDC để phân loại sách: 
    Nguyên tắc cơ bản:
    – Dồn tất cả ebook đang có về một chỗ.
    – Chọn những quyển đặc biệt cần thiết. Còn lại xóa hết.
    – Phân loại.
    Mình tạo folder BOOKS, sau đó tạo 10 folder con theo bảng chính của DDC, và 1 file DDC.doc để ở ngoài cho tiện tra cứu.

    Sau đó, khi vào từng folder, tùy vào những lĩnh vực mình đang quan tâm mà mình sẽ search lĩnh vực đó trong file DDC.doc và tạo folder tương ứng.

    Capture
    Nhận xét:
    – Áp dụng hệ thống số, bao quát được nhiều lĩnh vực (1000 lĩnh vực)
    – Được ứng dụng rộng rãi
    – Khá phức tạp và còn trùng lắp. Chỉ phù hợp với Non-fiction, còn Fiction thì cách phân loại khá sơ sài.
    Rút kinh nghiệm:
    – Đặt tên file sách một cách thống nhất: Title – Tác giả hoặc Tác giả – Title để tiện search trong ô tìm kiếm.
    – Khi phân loại, hãy cứ phân từ từ. Một đống thành 10 thư mục, rồi vào từng thư mục tạo tiếp 10 thư mục con, phân loại tiếp. Đừng ham chia thành 100, 1000 thư mục. Rối chắc luôn.
    – Đối với fiction, cần tự tạo hệ thống thư mục con riêng.