Category: doing

  • People Analytics For Dummies Cheat Sheet

    Source: https://www.dummies.com/careers/project-management/people-analytics-for-dummies-cheat-sheet/?keyword=people%20analytics&index=2&isSearch=

    By Mike West

    To complete any project of any lasting importance in people analytics, you have to master concepts and activities that live in many different domains. This cheat sheet provides some information about these domains, concepts, and activities.

    The Four S People Analytics Framework

    One way of defining people analytics is to say that people analytics is what lives at the intersection of people strategy, science, statistics. and systems — what I like to call the Four S’s. (See the following figure.) If you take any of the S’s away, you might get something like people analytics, maybe even a precursor of people analytics, but it is not people analytics proper.

    people-analytics-four-s
    The Four S People Analytics Framework (The People Analytics Intersection).

    Following are some ingredients to each of the Four S components that represent an important concept or activity to learn if you hope to be successful at people analytics:

    Strategy

    Strategy encompasses the plans and policies intended to help a company gain a sustainable edge over its competitors as efficiently as possible. It represents the art and science of developing and using the object and actions within control of an organization in a deliberate manner in order to increase the probabilities of victory and to lessen the chances of defeat.

    ConceptDescription
    Business ModelBusiness models are frameworks that describe how a business creates value. The areas of focus of a business model include: problem focus, target customer focus (market), unique value proposition, channels, methods of generating revenue, total addressable market (projected target customer market estimates), projected costs, projected revenues, and any believed or real defendable product differentiation advantages. The work we do in people analytics is intended to support the organization in creating, adapting, or defending a specific business model.
    Segments, Target SegmentsSegments are groups of people who exhibit similar attributes or characteristics. Segments must be distinct from other groups. Segments need not be demographic in nature — segments may consist of individuals who share a similar response to survey questions or display common behavioral patterns in reaction to some stimulus. The concept of target segments is of central importance to marketing; in people analytics, we look to apply this same concept to human resources. In people analytics you also look to make Human Resources serve the interests of what the organization is trying to represent to its target market segments.
    DifferentiationProduct differentiation (or simply differentiation) is the process of distinguishing a product or service from others in order to make it more attractive to a particular target market segment. In people analytics, we are interested in those key jobs, competencies, attitudes, and behaviors that must be created to help the company create and sustain its product leadership in the marketplace in some category of product differentiation.
    Job Families and Job LevelsA job family is defined as a set of jobs (with or without related titles) that share a series of related knowledge, skills, abilities, and other characteristics (competencies). Job families can be further classified by level, defining a progressive expression of the job family’s contributions to a business.
    Key Jobs and Key TalentKey jobs or key talent are those jobs or people that are critically important for a particular business model. They demonstrate the differentiating competencies (knowledge, skills, abilities, and others defined characteristics) that are pivotal to affect the success of a particular business model and product differentiation strategy.
    Performance ManagementPerformance management is a human resource management strategy and operational process that aims to align employee expectations and actions with the expectations of managers and company leadership with the objective of improving individual and collective performance. Performance management is a process for evaluating employee performance in reference to the competencies, attitudes, and behaviors previously demonstrated as critical for successful job, team, or company performance. Group facilitated exercises such as the Critical Incident Technique may be combined with other forms of data to derive a valid and reliable measurement system that can be applied to employee selection and ongoing feedback in support of the broader context of performance management and business strategy.
    Compensation Philosophy and Compensation StrategyCompensation philosophy or strategy represents the standards, goals, and plans by which those responsible for employee compensation will help the company prioritize available budgets to achieve the goals of the company through better control over employee attraction, motivation, and retention. Some of the various concepts that can be applied and measured include internal equity and fairness (similarity in pay among similar jobs), market differentiation (comparison to pay at other companies), and how the company chooses to compensate differently for different experience, competency, tenure, performance and job importance.

    Science

    Science involves the systematic study of the structure and behavior of the physical world through the organization of facts and theories and continual refinement of those facts and theories through observation and experiment.

    ConceptDescription
    Scientific MethodThe scientific method is a body of techniques for investigating the world, acquiring new knowledge, or correcting previous knowledge consisting in systematic observation, measurement, and experiment, and the formulation, testing, and modification of hypotheses.The scientific method is an iterative process involving the following steps:1. Make observations2. Identify questions3. Formulate hypotheses. Develop testable predictions4. Conduct an experiment. Gather data to test predictions5. Analyze data6. Refine, alter, expand or reject hypothesis (either go on to 7 or go back to 3)7. Develop or alter general theories.
    Inductive AnalysisInductive reasoning begins with detailed observations of the world and from these moves towards generalizations and theories of what they mean. When following an inductive approach, beginning with a given set of data, a researcher identifies relationships, developing theories as she proceeds. No hypotheses can be found at the initial stages of the research and the researcher is not sure about the type, nature or application of the research findings until the study is completed.
    Deductive AnalysisDeductive reasoning starts with a general theory, statement, or hypothesis and then works its way down to a conclusion based on evidence. The main difference between inductive and deductive approaches to research is that whilst a deductive approach is aimed and testing theory, an inductive approach is concerned with the generation of new theory emerging from the data.
    Research DesignA research design is the set of methods and procedures used in collecting and analyzing measures of the variables specified in a problem theory. The research design defines the study type (e.g. review, descriptive, correlational, experimental or meta-analytic) and sub-type (e.g. longitudinal, cross-section, cohort, . . .), research problem, hypotheses, independent and dependent variables, experimental design, and, if applicable, data collection methods (survey, systems, ….) and a statistical analysis plan. A research design is a framework that has been created to find answers to research questions.
    Survey DesignSurvey design is a sub field of applied behavioral science using questionnaires. Important elements of survey design include decisions about the technique of survey data collection, the technique to select a sample from a population, and the mathematical techniques for accurately interpreting what is found.
    Experiment DesignExperimental research is any research conducted with a scientific approach, where a set of variables are kept constant while the other set of variables are being measured as the subject of experiment change. Experimental research is the gold standard for investigating causal (cause/effect) relationships empirically. You can use experimental research to compare one group to itself over time or two groups two each other. In all designs, independent variables (X) are manipulated to see if it the change or difference between the samples (or groups) has an effect on the dependent variable (Y), generally using t-tests (see statistics). In contrast, an observational study does not involve experimental manipulation.Experimental research is used to test hypotheses. A hypothesis is a testable statement that is formulated by the researcher to confirm a theory or address a specific question. The researcher’s job is to design an experiment that will support or disprove the hypothesis.

    Statistics

    Statistics is the branch of mathematics that deals with the collection, organization, analysis, and interpretation of numerical data.

    ConceptDescription
    Chi-SquareA statistical significance test used for variables that have been organized into categories and presented in a crosstab or contingency table. A cross-tab displays the frequency distribution of the two or more variables crossed against each other. When you summarize two categorical variables in a cross-tab, your implicit interest is “Are the two variables related or independent?” Chi-Square is a statistical technique that can be applied to assess this very question.
    T-TestA statistical method of assessing the significance of differences between two mean values for the same variable. The t-test is a statistical method often used in experimental design when comparing groups or samples for purposes of determining the impact of some change.
    CorrelationCorrelation is a statistical technique for determining the statistical relationship between two variables. In other words, if we are measuring two variables and one variable increases, does the other consistently increase at some related amount?
    Multiple RegressionMultiple regression is employed to understand how multiple independent variables (x) are statistically related to the dependent variable (y) and to what degree. It helps mathematically describe the form of the relationships between multiple variables (x1, x2, x3) and (y), it helps to mathematically determine how good the overall model (inclusion of all variables) is at describing or predicting the behavior of (y), and it helps to mathematically isolate the independent contribution of each (x) variable to the total variance in (y).
    Factor AnalysisFactor Analysis is a statistical technique that is useful for organizing and understanding datasets where there are high numbers of observed variables that are believed to reflect a smaller number of underlying variables. The research questions factor analysis can help you answer include:How can we better understand and classify the variables in a dataset based on the observed interdependencies?Based on the observed interdependencies, what variables in this data can be combined into a single factor? For example, can performance at running, ball throwing, batting, jumping, and weight lifting be combined into a single factor such as general athletic ability?Based on the observed interdependencies, what are the most important variables in this dataset?Based on the observed interdependencies, do survey items (or other measurement instruments) measure what they purport to measure?
    Machine LearningMachine learning is the application of computer algorithms to build a mathematical model of sample data (known as training data) in order to make predictions or decisions without being explicitly programmed to perform the task.

    Systems

    A system is computer software designed to perform a group of coordinated functions, tasks, or activities for the benefit of the user. A system is made up of components that work together. A system takes an input, changes it according to the system’s use, and then produces an outcome. Inputs and outputs are strung together between systems to accomplish broader objectives.

    ConceptDescription
    Operational SystemsThe systems that facilitate the processing of transactions necessary for the day-to-day administration of the company.
    Data Collection SystemsSystems that facilitate the process of structured data collection for purposes of analysis.
    Data Management SystemsSystems that facilitate the process of moving, changing, and storing data.
    Data Analysis SystemsSystems that facilitate the process of discovering insight and validating or invalidating hypotheses using statistics.
    Data Delivery SystemsSystems that facilitate the process of absorption and use of data by placing it in a visual context in reach of users.
    Data WarehouseA data warehouse is a central repository of integrated data from one or more disparate sources. A data warehouse is a data management sub-system and is considered to be a core component of business reporting and analysis.
    Operational Data Stores and Analytical Data StoresOperational data stores consist of a method of storing transactional data that is built for the integrity and efficiency of the operational application where the data stemmed from — normalized tables, for example. In contrast to operational data stores, analytical data stores use methods of storing data that are built for the integrity and efficiency of reporting and analysis — through de-normalized columnar design, for example. In the case of statistical analysis, the data must be put in a specific columnar format dictated by the statistical procedure. In other cases, the design of the dataset is for faster query performance.
    Data VisualizationData visualization is the process of putting numerical data in a pictorial or graphic format. Data visualization helps users comprehend information quickly and spot patterns, trends, and correlations in the data without abstract ideas or mathematics. Data can be visualized in a wide range of applications, but some applications are designed to allow the user to change the design of graphs, filter graphs, or drill down into graphs so that through exploration they can obtain the answers to their own questions.
    Data DashboardGenerally, a data dashboard is understood to be the output of a data delivery system that displays together two or more metrics visually so that the user can monitor some measurable features of a business, department, or process. A popular data visualization expert, Stephen Few, defines a dashboard more specifically as “a visual display of the most important information needed to achieve one or more objectives; consolidated and arranged on a single screen so the information can be monitored at a glance.”
    APIAPI stands for Application Programming Interface. An API is an interface designed into an application that allows other applications to communicate with it. In other words, an API is the messenger that can deliver a request to a system and then deliver the response back. The ability to communicate with application APIs in order to get data and move it to where it is needed is of growing importance to analytics.
    Code (SQL, Python, Node.js)Structured Query Language (SQL) is a standard computer language for relational databases and for performing various data operations. The software is coded to query, join, merge, update, and modify data. As a relational data system, it is comprised of a set of tables with columns and rows that contain data. As the original code for databases, SQL excels at accessing and organizing data, is relatively easy to learn, and is thus almost common knowledge among coders.Python is a general purpose, high-level coding language that has long been used to develop software on the web and in apps; in recent years, however, it has found increasing popularity among professionals who work with data. Python was designed to empower its users, emphasizes code readability, and leverages syntax that allows programmers to accomplish tasks in fewer lines of code than prior languages. Python users tout its use due to its easiness to learn, the accessibility of the language, its expansive library of open source data tools and testing instruments.Node.js is an open-source, cross-platform JavaScript run-time environment that executes JavaScript code outside of a browser. Node.js supports web applications with real-time, two-way connections, where both the client and server can initiate communication, allowing them to exchange data freely. Consequently, Node.js unifies web application development around a single programming language (JavaScript) rather than different languages for server side and client-side scripts. Node.js shines in real-time web applications employing push technology rather than WebSocket’s. Node.js is useful for developing data applications designed to run on the web and for extracting and moving data between web applications.

    The Triple A Measurement Framework

    The Triple A Measurement Framework (see the following figure) provides the fundamental measurements and analysis for the three big people-related problems each company needs to solve if they hope to grow as a business: attracting talent, activating talent, and controlling the rate of talent exit (attrition).

    people-analytics-type-a
    The Triple A Measurement Framework

    Attraction

    Attraction represents a set of metrics and analyses intended to measure the attractive force of the company to acquire the quality of talent it wants. In other words, it poses the question “How are you doing on getting talent into the company?”

    ConceptDescription
    Headcount-SOPThe number of people in a segment at the start of the selected time period.Calculation: [Period].[Segment].(count of active employees on the first day of the period)
    Headcount-EOPThe number of people in a segment at the end of the selected time period.Calculation: [Period].[Segment].(count of active employees on the last day of the period)
    Average Headcount SimpleThe average number of people in a segment during the selected time period, calculated with a count at the beginning and end divided by two.Calculation: Period].[Segment].Headcount-SOP + [Period].[Segment].Headcount-EOP ÷ 2
    HiresA hire is someone who was not an employee that became an employee. As a metric, hires is a count of the number of hires in a particular segment in a particular time period.Calculation: [Period].[Segment].(count number of hires)
    Hire RateThe number of hires in a segment during the reporting period expressed as a percentage of that segment’s average headcount in that reporting period.Calculation: [Period].[Segment].Hires ÷ [Period].[Segment].Average-Headcount-Simple × 100
    Headcount GrowthThe increase in the number of employees in a segment from the start of the period to the end of the period. Calculation: [Period].[Segment].Headcount-EOP – [Period].[Segment].Headcount-SOP
    Headcount Growth RateThe growth in the number of people in a segment during the selected time period expressed as a percentage of headcount at start of period.Calculation: [Period].[Segment].Headcount-Growth / [Period].[Segment].Headcount-SOP ×100
    Headcount PlanA particular segment’s headcount plan on a particular date.Calculation: [Period].[Segment].(sum of headcount plan)
    Headcount Plan Achievement PercentA particular segment’s headcount as a percentage of that segment’s headcount plan on a particular date, expressed as a percentage.Calculation: [Period].[Segment].Headcount-EOP / [Period].[Segment].Headcount-Plan ×100
    CandidatesCandidates are people who are considered for open jobs. A candidate may apply for multiple jobs and therefore may have multiple applications. As a result, there are typically more applications than there are candidates. As a metric, candidates is a count of the number of candidates in a particular segment in a particular time period.Calculation: [Period].[Segment].(count the number of candidates)
    ApplicationsApplications are formal requests to be considered for an open job. As a metric, applications is a count of the number of applicants in a particular segment in a particular time period.Calculation: [Period].[Segment].(count the number of applications)
    InterviewsInterviews are when the people who will participate in the hiring decision formally assess a candidate for decision. As a metric, interviews is a count of the number of interviews in a particular segment in a particular time period.Calculation: [Period].[Segment].(count the number of interviews)
    OffersThe number of job offers in a selected period. Offers are when a candidate has been selected and a formal invitation has been given to the candidate to join the company.Calculation: [Period].[Segment].(count the number of offers)
    Offer AcceptsThe number of candidates with offers who have accepted those offers.Calculation: [Period].[Segment].(count the number of offers accepted)
    Recruiting Stage Pass PercentThe percentage of applicants that pass from a defined recruiting stage to the next recruiting stage, by segment, by period. In this example, Stage1 = phone screen. Stage2 = onsite interview.Calculation: [Period].[Segment].Stage2.Applicants ÷ [Period].[Segment].Stage1.Applicants × 100
    Segment Yield-PercentThe percentage of applicants that make it through all recruiting stages and then accept an offer, by segment, by period.Calculation: [Period].[Segment].Offer-Accepts / [Period].[Segment].Applicants × 100
    Average Hires per RecruiterThe average number of hires made per recruiter in a given period.Calculation: [Period].[Segment].Hires [Period].[Segment].Recruiter.Average-Headcount-Simple
    Average Phone Screens Per HireThe average number of phone screens it took to make a hire in a given period.Calculation: [Period].[Segment].Phone-Screens [Period].[Segment].Hires
    Average Interviews Per HireThe average number of interviews it took to make a hire in a given period.Calculation: [Period].[Segment].Interviews [Period].[Segment].Hires
    Average Time to FillThe average number of days elapsed between the date a job requisition is approved and the applicant offer accept date.Calculation: [Period].[Segment].(sum of days between job requisition date and offer accept) [Period].[Segment].Offer-Accepts
    Average Time to StartThe average number of days elapsed from the date a job requisition is approved to the date a new hire begins work.Calculation: [Period].[Segment].(sum of days between job requisition date and employee start date) ÷ [Period].[Segment].Hires
    Average Time to Start Candidate ViewThe average number of days elapsed between an application start date and the date a new hire begins work.Calculation: [Period].[Segment].(sum of days between application start date and employee start date) ÷ [Period].[Segment].Hires
    Brand IndexA survey key performance indicator (KPI) calculated from survey items designed to measure company brand recognition among a target candidate segment in a given period.

    Activation

    Activation represents a set of metrics and analyses intended to measure the proportion of people and teams who have all the basic requirements to produce at a high-performance level. In other words, it poses the question “How are we doing at creating the conditions that make for productive employees?”

    ConceptDescription
    Human Capital ROI (HCROI)Pretax profit for each dollar invested in employee pay, including cash compensation, benefits, and equity compensation.Calculation: (Revenue – (Total Cost – (Regular Compensation Cost + Total Benefit Costs))) / (Regular Compensation Cost + Total Benefit Costs).Alternate Calculation: (Profit ÷ average number of employees) ÷ (Employee Cost ÷ average number of employee)
    Expected Employee Lifetime Value (ELV)Expected employee lifetime value (ELV) is a measurement of the estimated financial value (profit) that an employee brings to an organization over their entire lifetime of working for the company. In this calculation, the employee lifetime is the period that starts when an employee first joins your business and ends on that person’s last day. You can calculate ELV by individual, by segment, or by average.Calculation: 1) Calculate (HCROI), 2) Calculate average annual compensation, 3) Calculate (or estimated) average tenure, 4) multiply it out: (HCROI) × (Annual Compensation) × (Lifetime Tenure). You will get a large dollar value.
    CAMS IndexA survey key performance indicator (KPI) calculated from survey items designed to infer the presence of four conditions: capability, goal alignment, motivation, and support (CAMS). There are 8 items and each item has a possible score of 0 to 10, resulting in an index that ranges 0–80.
    Activated PercentEstimated percentage of a segment that is activated in a given time period. Count the number of people who have responded positively enough to the eight CAMS items to be considered “activated” (CAMS index equal to or greater than 70) then divide by the number of survey responses in the segment and multiple by 100. Calculation: (# activated in segment) ÷ (total survey responses in the segment) × 100
    Net Activated Value (NAV)Net Activated Value combines ELV and Activated Percent into a single metric. NAV discounts the expected value of a segment, taking into consideration that because not all employees are activated, the segment can’t possibly deliver full value. Segment NAV = (Segment Activated Percent) × (Segment ELV).
    CultureOrganization culture may be thought of simply as a “corporate personality.” Culture is the shared values, beliefs, and unstated rules that influence the behavior of people as members of an organization. Culture and cultural congruence can be measured through survey items. An example provided in People Analytics For Dummies is the OCAI.
    ClimateOrganizational climate is a measurement of the patterns of opinion, attitudes, and feelings that characterize people’s perception of life in the organization at a particular time and context. You quantify organizational climate using surveys, usually by first listing a variety of experiences or ideas as a series of statements and then measuring agreement or disagreement with these statements.

    Attrition

    Attrition represents a set of metrics and analyses intended to measure the degree of control the company has over the quality of the talent it’s able to retain versus the quality of talent it allows or encourages to exit. In other words, it poses the question “How are you doing keeping your highest performers, while letting others go on to the next stop in their career?”

    ConceptDescription
    ExitsAn exit is someone who was an employee that leaves the company and is no longer an employee. As a metric, exits is a count of the number of exits in a particular segment in a particular time period.Calculation: [Period].[Segment].(count number of company exits)
    Exit RateThe number of employee exits from a segment during the reporting period as a percentage of segment average headcount.Calculation: [Period].[Segment].Exits ÷ [Period].[Segment].Average-Headcount-Sample × 100
    Voluntary Exit RateThe number of employees who exited during a timeframe, with a specific exit classification type = voluntary.Calculation: [Period].[Segment].[Voluntary].Exits ÷ [Period].[Segment].Average-Headcount-Sample × 100
    Involuntary Exit RateThe number of employees who exited during a timeframe, with a specific exit classification type = Involuntary.Calculation: [Period].[Segment].[Voluntary].Exits ÷ [Period].[Segment].Average-Headcount-Sample × 100
    Regretted Exit RateThe number of employees who exited during a timeframe, with a specific exit classification type = Voluntary & Regretted (Voluntary-Regretted). Regretted may be defined as anyone with a performance rating greater than average.Calculation: [Period].[Segment].[Voluntary-Regretted].Exits ÷ [Period].[Segment].Average-Headcount-Sample × 100
    Retention RateThe percentage of all employees that started the time period that did not exit the company in the time period.Calculation: [Period].[Segment].(count of people who start period who are still active employees at end of period) ÷ [Period].[Segment].Headcount-SOP × 100
    Commitment IndexA survey key performance indicator (KPI) calculated from survey items designed to measure organizational commitment among a segment in a given period.

    CAMS Activation Index Framework

    The theory of activation proposes that, taken down to its essence, four conditions must exist for an employee or a team to consistently produce at or above performance expectations. The employee or team must: a) be capable of performing the actions required (Capability), b) be aligned on what a good result looks like (Alignment), c) be motivated to perform the actions (Motivation), and d) have all the tools and support that are required for successful performance of those actions (Support). (See the following figure.)

    people-analytics-cams
    The CAMS Activation Index Framework

    If any of the four essential conditions (Capability, Alignment, Motivation or Support) is missing, it’s difficult, if not impossible, for the employee or team to perform reliably. For more details on what each condition is and how it is measured, see below.

    Capability

    In its most basic sense, an individual who is capable has the knowledge, skills, ability, and other characteristics necessary to perform the job. Capabilities are what people bring to the company — personal qualities such as technical knowledge, learning agility, social skills / emotional quotient (EQ), and grit, for example.

    Scale: Measured by agreement using a scale of 0 (Strongly Disagree) to 10 (Strongly Agree):

    ConceptDescription
    Team CapabilityMy primary work group has all the capabilities it needs right now to achieve top performance as a team.
    Individual CapabilityI have the capabilities I need right now to achieve top performance in my current role right now.

    Alignment

    Employees who are aligned know what they’re expected to accomplish, under what conditions, and how they’re performing in relation to those expectations. The company can increase alignment by way of goal setting, performance appraisal, and regular executive, manager, and employee communication.

    Scale: Measured by agreement using a scale of 0 (Strongly Disagree) to 10 (Strongly Agree):

    ConceptDescription
    Team AlignmentThere is a clear objective around which myself and the people I work with rally.
    Individual AlignmentI have a clear understanding of the difference between an average contribution and a great contribution for my role.

    Motivation

    Motivation is the general desire or willingness of someone to do something. Motivation reflects the interaction of personal preferences with the job, working environment, company culture, leadership, managers, peers, rewards, and incentives, which result in motivation or demotivation to perform the tasks at hand.

    Scale: Measured by agreement using a scale of 0 (Strongly Disagree) to 10 (Strongly Agree):

    ConceptDescription
    Team MotivationThe people I work with are willing to help even if it means doing something outside of their usual activities.
    Individual MotivationI am motivated to do more than the minimum expectations.

    Support

    This category covers not only the particular technical tools used to perform work but also any other support that’s necessary, such as access to documentation, access to manager and teammates to help solve problems, resources designed to produce skills and knowledge in the individual, technical support, and camaraderie. (For , use the name of your own organization.)

    Scale: Measured by agreement using a scale of 0 (Strongly Disagree) to 10 (Strongly Agree):

    ConceptDescription
    Team SupportI have the cooperation and support from others at I need to be successful.
    Individual SupportI have the resources and tools I need to be successful.

    People Analytics Delivery

    The following figure illustrates how both deductive and inductive analysis approaches can be incorporated in a people analytics delivery model.

    people-analytics-delivery-model
    Your People Analytics Delivery Model may include both deductive and inductive approaches.

    People Analytics Design & Development

    The following figure illustrates how deductive and inductive people analytics design & development workflows contrast.

    people-analytics-design
    The Five Models of People Analytics may be organized for both inductive and deductive approaches.

    People Analytics System Jobs Overview

    The following figure provides a high-level overview of the five essential jobs of technology systems in analytics.

    people-analytics-jobs
    Analytics Systems Jobs Overview

    About the Book Author

    Mike West was a founding member of the first people analytics teams at Merck, PetSmart, Google, and Children’s Health Dallas before starting his own firm, PeopleAnalyst, LLC. He has helped companies large and small design people analytics applications and start their own people analytics teams. Mike brings a unique perspective about how to use data to create winning companies and great places to work.

  • WPDE #2 – Hệ thống thẻ tàu điện ngầm Metro

    Weekly Product Design Exercise #2
    The NYC metrocard system has remained unchanged for decades. The cost of the metrocard machine infrastructure, the lost time of waiting in line to buy a metrocard, touching a dirty machine to do it, the potential of losing the metrocard, and the ease of gaming the system by swiping your card for others has cost the city millions of dollars and leaves much to be desired from the user experience.

    Design a new system that allows a daily user who uses the metro everyday or an-out-of-town visitor who will use the metro just once to get access to the metro, on time, without having a physical NYC metrocard on hand.
    Asked by WeWork. Learn how to solve these type of exercises with my book “Solving Product Design Exercises“.

    Hệ thống thẻ tàu điện ngầm NYC không hề thay đổi trong mấy chục năm qua. Chi phí cho hạ tầng máy móc thẻ metro, thời gian mất cho việc xếp hàng chờ mua thẻ metro, chạm vào máy bẩn để làm việc đó, khả năng mất thẻ metro và việc dễ dàng gian lận trên hệ thống bằng cách quẹt thẻ của mình cho người khác đã khiến thành phố tiêu tốn hàng triệu đô la và trải nghiệm người dùng còn tồn đọng rất nhiều điều để cải thiện.

    Hãy thiết kế một hệ thống mới cho phép người dùng sử dụng tàu điện ngầm hàng ngày hoặc khách ngoại tỉnh – những người sử dụng tàu điện ngầm chỉ một lần để đi đến tàu điện ngầm đúng giờ mà không cần mang theo thẻ tàu điện ngầm NYC vật lý.

    Câu hỏi của WeWork.


    Comment của Giang:

    20210505

    VN chưa có metro, mình cũng chưa từng ra nước ngoài luôn. Thôi đi tìm hiểu đã :v Đời đâu phải lúc nào cũng được thiết kế cái thứ thân thuộc với mình đâu.

  • WPDE #1 : Gọi đúng tên người học

    Giới thiệu về series Weekly Product Design Challenges của Artiom Dashinsky

    Artiom Dashinsky là tác giả cuốn Solving Product Design Exercises: Questions & Answers, giới thiệu các câu hỏi phỏng vấn và câu trả lời gợi ý cho vị trí Product Designer.

    Series Weekly Product Design Challenge được gửi đến email của người theo dõi hàng tuần. Mình đã theo dõi đến kì thứ 47, trước khi bắt tay vào dịch series này.

    Bước thêm một bước đến với ước mơ, kể ra cũng thú vị, nhỉ.

    Sau đây mời bạn đến với bài tập 1.


    Weekly Product Design Exercise #1

    At the beginning of each new semester or school year, teachers are faced with the challenge of remembering names for a large number of new students.

    Design an experience to help an educator match faces to names, with the goal of shortening the time needed to reach complete un-aided accuracy.
    Asked by Google. Here are solutions from different designers around the world: Joel CalifaNenad MilosevicVolkan Gunal

    Bài tập #1

    Vào đầu học kì, giáo viên phải đối mặt với việc nhớ tên rất nhiều học sinh mới.

    Hãy thiết một trải nghiệm để giúp một nhà giáo ghép gương mặt với tên gọi, với mục tiêu rút ngắn thời gian cần thiết để đạt được độ chính xác mà không cần hỗ trợ.

    Câu hỏi của Google.


    Suy ngẫm của Giang

    Mình dựa trên bộ câu hỏi sau của Artiom để bắt đầu suy nghĩ về vấn đề và giải pháp:

    Why is this product or feature important?
    What problem are we trying to solve?
    What impact does it have on the world?
    How does this product benefit customers?
    What business opportunity does it create?”

    Excerpt From: Artiom Dashinsky. “Solving Product Design Exercises: Interview Questions & Answers.” Apple Books.

    1. Tại sao sản phẩm/chức năng này lại quan trọng?

    Suy nghĩ của mình là, vấn đề này quan trọng với ai? Mình đã đi học 12 năm, vấn đề nhớ tên dường như không phải là chuyện được để tâm nhiều. Mình học ở một trường công lập, với mức học phí rất thấp, giáo viên dạy từ 4-5 lớp cho các môn như Toán Lý Hóa Văn Anh, và cả chục lớp cho các môn như Sử Địa Giáo dục công dân. Việc yêu cầu giáo viên nhớ tên cả lớp dường như là hơi quá quắt.

    Tụi mình deal với việc này như thế nào?

    Vì chỗ ngồi là cố định, nên tụi mình có một sơ đồ lớp, với tên của học sinh được điền vào từng vị trí chỗ ngồi. Giáo viên nhìn vào sơ đồ và vị trí thực tế trong lớp, rồi gọi cái tên tương ứng, nhớ gương mặt của học sinh. Để củng cố, mỗi học sinh có thể có một bảng tên viết bằng chữ to, in hoa để ngay trước mặt, và mỗi lần đứng dậy phát biểu, học sinh sẽ giới thiệu tên mình.

    Kết quả: Sau khoảng 1 tháng, giáo viên có thể nhớ tên khoảng tầm 70% số học sinh mà không cần sơ đồ lớp nữa. Những bạn thường phát biểu và những bạn ngồi bàn đầu sẽ được nhớ nhanh hơn. Những bạn ít phát biểu và những bạn ngồi giữa sẽ hay bị quên tên hơn.

    Tuy nhiên, câu chuyện sẽ không dễ dàng như vậy nếu:

    • Lớp không cố định chỗ ngồi (lớp tiếng Anh, các lớp học ngoại khóa, các lớp huấn luyện cho người lớn)
    • Những nơi mà học sinh không chủ động trong việc khiến giáo viên nhớ mình
    • Những nơi mà học sinh được xem như khách hàng, và việc không nhớ tên sẽ bị xem là một điểm trừ trầm trọng (trường tư, trung tâm tiếng Anh, kĩ năng mềm…)

    2. Vấn đề mà mình đang cố gắng giải quyết là gì?

    Giáo viên tốn nhiều thời gian để ghép tên & mặt

    Giáo viên phải nhớ quá nhiều tên & mặt (hàng chục đến hàng trăm)

    Giáo viên nhớ và quên rất nhanh

    3. Tác động của vấn đề này?

    Học sinh bị quên tên: cảm thấy không được tôn trọng, tốn thời gian để giới thiệu lại, có ấn tượng xấu với giáo viên

    Giáo viên: giao tiếp trở nên kém hiệu quả

    4. Sản phẩm này sẽ giúp gì cho khách hàng?

    Nhớ nhanh hơn, lâu hơn, kĩ hơn

    5. Cơ hội kinh doanh cho sản phẩm này?

    • Dùng trong các trung tâm giáo dục, giúp giáo viên nhớ tên học viên nhanh hơn, cải thiện trải nghiệm khách hàng
    • Dùng trong các quán ăn, để nhân viên nhớ các khách hàng trung thành

    Giải pháp của Joel Califa: Google Cue (Mobile App)


    Giải pháp của Nenad Milosevic: Face Apps (Mobile App)

    Cách tiếp cận:

    1. Phỏng vấn ~20 giáo viên về practice của họ để nhớ tên.
    2. Tham khảo ý kiến của các nhà giáo trên internet, Facebook… các trang web là một nơi rất truyền cảm hứng để tìm kiếm thông tin nếu mình biết tìm ở đâu và tìm thế nào. Sau đây là một số ý tưởng khá truyền cảm hứng:
      • Ứng dụng có thể gợi ý những từ tương tự như tên của học sinh hoặc thậm chí có thể gợi ý những con vật giống với khuôn mặt của chúng (với bộ lọc những con vật có khả năng gây khó chịu).
      • Những cái tên mà bạn thất bại trong bài kiểm tra / bài kiểm tra là những học sinh mà bạn nên tập trung hơn.
      • Nhắc nhở (thông báo) từ ứng dụng để xem lại ghi chú trước khi đến lớp và sau đó một lần nữa, thêm bất kỳ thông tin nào sẽ giúp bạn nhớ tên học sinh của mình.
      • Hướng dẫn giáo viên cách hoàn thành hồ sơ học sinh (tạo hồ sơ mới, nhập tên học sinh, chụp ảnh, viết một câu ngắn về học sinh đó, v.v.).
      • Chỉ định chỗ ngồi và lập sơ đồ chỗ ngồi. Có ảnh tên trên biểu đồ đó thực sự hữu ích.
      • Liên kết ngoại hình hoặc tính cách của học sinh với tên của họ. Lấy chữ cái đầu tiên của tên người đó và nghĩ về một từ bắt đầu bằng chữ cái đó để mô tả họ. Ví dụ, Pietro is polite (lịch sự). Gaston wears glasses. Nếu bạn có thể nhớ đặc điểm mà bạn liên kết với mỗi người, bạn sẽ biết tên của họ bắt đầu bằng chữ cái gì và có nhiều khả năng nhớ nó hơn.
      • Việc in sơ đồ chỗ ngồi, thẻ tên và bảng tên rất hữu ích.
      • Vào đầu năm học, yêu cầu học sinh nói tên của họ mỗi khi họ nói.
      • Chơi trò chơi là cách phá băng tuyệt vời cho một lớp mới. Không chỉ vậy, đây là cách tốt để các học sinh mới cảm thấy thoải mái với lớp học, và còn giúp họ có cơ hội hiểu biết lẫn nhau! Tôi thường chơi trò tên gọi trong buổi học đầu tiên của năm, với mỗi lớp; chẳng hạn như Tính từ Alex ’; Mỗi học sinh đứng lên lần lượt và lặp lại tên của họ cùng với sở thích (hoặc tính từ, động vật, v.v.) bắt đầu bằng cùng một chữ cái đầu tiên trong tên mình, chẳng hạn như tôi là Elise và tôi chính xác (exacting). Học sinh tiếp theo lặp lại điều này và thêm tên của họ vào cuối danh sách. Sau đó, ở phần cuối, tôi lặp lại tên và mô tả của mọi người.
      • Ở trường đại học, chúng tôi luôn được bảo rằng không chỉ học tất cả các tên của sinh viên càng sớm càng tốt mà còn phải tìm hiểu một điều độc đáo về chúng (đội bóng yêu thích, ca sĩ, v.v.) để giúp xây dựng mối quan hệ với chúng.
      • Thông thường, khó nhớ nhất là tên của sinh viên nước ngoài, điều này có thể xa lạ với đôi tai của người phương Tây. Đảm bảo viết phiên âm của tên nếu cần. Ví dụ, trong một lớp học của tôi, tên của một sinh viên Trung Quốc được phiên âm là Xiou – nhưng lại phát âm giống như “Shaw”.
      • Sử dụng sự hài hước trong các liên kết của bạn để tạo ấn tượng lâu dài. Tôi cứ bối rối không biết một học sinh là Egla hay Elga cho đến khi tôi tưởng tượng ra cô ấy với một quả trứng luộc to bằng cái đầu.
      • Tôi yêu cầu học sinh của tôi viết tên mình bằng với chữ thật lớn để tôi có thể đọc từ đầu lớp.
      • Hãy đảm bảo rằng bạn biết tên của những sinh viên đến thăm bạn trong giờ hành chính. Hãy dành một vài phút để hỏi học sinh về bản thân họ, chuyên ngành, họ đến từ đâu,… Tiếp xúc cá nhân là một trong những cách bạn có thể tăng hiệu quả giảng dạy của mình.
      • Xếp thứ tự chữ cái của học sinh theo tên! Đặt tất cả A và B vào một bàn, v.v. Khi Cory, Cody và Carmen ngồi cùng nhau, điều đó thực sự giúp bạn ít nhất có được chữ cái đầu trong tên họ.
      • Tôi lưu ý học sinh nào đang ngồi ở đâu bằng cách lập sơ đồ chỗ ngồi ngay lập tức. Sau đó, trong khi tôi để học sinh tham gia vào các hoạt động, tôi ghi một vài ghi chú về học sinh bên cạnh tên của họ.
      • Tôi có thể đưa ra nhận xét về ngoại hình của học sinh: “đeo kính”, “hoa tai lớn”, “tóc ngắn màu vàng”. Tôi có thể lưu ý rằng họ nhắc tôi nhớ về một người khác mà tôi biết. Hoặc tôi có thể viết ra một điều gì đó về giọng nói hoặc cử động của họ để giúp tôi ghi nhớ chúng.
      • Tôi yêu cầu học sinh mô tả bản thân bằng một tính từ bắt đầu bằng tên của họ.
      • Cho học sinh ngồi cùng chỗ trong vài tuần đầu tiên cho đến khi bạn có thể ghép tên với khuôn mặt.
        Yêu cầu học sinh nêu tên của họ mỗi lần trước khi họ nói. Điều này có thể được tiếp tục cho đến khi mọi người (giáo viên và sinh viên/học sinh) cảm thấy họ biết những người trong phòng.
      • Sử dụng tên của học sinh thường xuyên nhất có thể.
      • Có một bài kiểm tra ngắn vào đầu lớp về tên của học sinh.
      • Một số giáo viên vẽ học sinh của mình để giúp họ nhớ ai là ai. Các bản phác thảo có thể nhanh gọn, 20 giây nguệch ngoạc ghi lại những đặc điểm nổi bật nhất của học sinh.
    3. Tham khảo các đối thủ cạnh tranh để không phát minh lại cái bánh xe. Dùng thử chúng, ghi chú lại.

    Mặt khác, Nenad cũng được truyền cảm hứng rất lớn từ các ứng dụng của Google, và anh muốn giữ phong cách thống nhất, nên font chữ, biểu tượng, màu sắc, thương hiệu và các yếu tố khác phù hợp với nguyên tắc xây dựng thương hiệu của Google và đặc biệt là Material Design.

    MỤC TIÊU

    Để kết nối và tạo thêm các mối quan hệ cá nhân với học sinh. Giúp đồng nghiệp nhớ tên của học sinh mới bằng cách hợp tác và chia sẻ.

    USER

    PAIN POINT

    IDEATION

    USER FLOW

    Tập trung vào 3 chức năng chính:

    1. Class Roster
    2. Quiz
    3. Seating chart

    MOCKUP & WIREFRAMING

    Đánh giá của mình:

    Điểm cộng:

    Nenad xuất phát từ góc nhìn của user, làm persona kĩ, và thu nhặt được rất nhiều insight quý báu từ user để đem vào sản phẩm của mình. Do đó,


    Giải pháp của Volkan Gunal: Pupils (Mobile App)

    1. Insight
      • Design focus
        • User
        • Goal
        • Context
        • Task
        • Tool
      • Product Principles
        • Encouraging Joyful Accessible Expressive
      • Product Mission
    2. Product Framework
      • Application framework
        1. Class Roster
        2. Student Directory
        3. Cheat Sheets

    Tóm tắt giải pháp

    1. Đầu vào: Danh sách học sinh (tên, ảnh)
    2. Đầu ra: Tên & ảnh được kết nối với nhau trong trí nhớ của giáo viên
    3. Process: Sử dụng Mobile app được cài đặt trong điện thoại (của giáo viên?)
      1. Người dùng tạo lớp học
      2. Người dùng nhập tên & ảnh của học viên theo lớp
      3. Phần mềm tạo ra các bài học (show cả tên & ảnh của học sinh) & bài tập kiểm tra (nối, lựa chọn ảnh đúng trong nhiều ảnh khác nhau cho đúng với tên, lựa chọn tên đúng trong nhiều tên khác nhau cho đúng với ảnh…) dựa trên cơ sở dữ liệu được nhập
      4. Người dùng học & làm bài kiểm tra
      5. Hệ thống báo cáo kết quả học, từ kết quả học để tạo ra các bài học tiếp theo (giảm tần suất tên & ảnh đã nhớ, tăng tần suất tên & ảnh chưa nhớ)
    4. Các tính năng bổ sung:
      1. Nhập danh sách từ file
      2. Nhập danh sách tên bằng voice & OCR
      3. Nhập ảnh bằng camera điện thoại
      4. News: tài liệu tham khảo cho giáo viên

    Đánh giá của Giang

    Điểm cộng:

    • Làm persona tốt
    • App nhiều chức năng thú vị

    Điểm trừ:

    • Không phân chia rõ mức độ cần thiết của các chức năng với mục tiêu chính. Theo mình, chức năng nhập dữ liệu, tạo bài học & câu hỏi, report tình hình học là các chức năng quan trọng nhất. Các chức năng khác có thể bổ sung sau.
    • Không dựa trên người dùng thực tế

  • Hỏi đáp: Review một khóa học

    Em ơi, chị thấy khóa này về chủ đề X hay quá nè, mà chị đang phân vân về giảng viên, không biết là có hợp với chị hông. Em có kinh nghiệm gì có thể chia sẻ về việc review khóa học không?

    (Đính kèm đường link tới một khóa học trên Coursera)

    Đáp:

    Hello chị, việc chọn một khóa học để học, có thể xem tương đương với việc đi mua một món đồ hay một sản phẩm dịch vụ để đáp ứng một nhu cầu nào đó. Như vậy,

    Bước 1, ta cần xác định:

    1. Nhu cầu của bản thân: Mình muốn học gì, phạm vi đến đâu, budget thế nào…
    2. Thị trường đang cung cấp gì, đáp ứng nhu cầu của ta đến đâu.

    Với mục số 1, nếu là để đáp ứng nhu cầu công việc, có thể tham khảo:

    • Job description
    • Job post

    Các thông tin này rất sẵn trên các trang tuyển dụng. Lấy tầm 5-10 mẩu tin, gạn lọc từ khóa, ta sẽ có được một cái nhìn khá bao quát về nhu cầu của thị trường đối với ngành nghề đó.

    Với mục số 2, ta có thể tìm kiếm các khóa học đang có trên thị trường dựa trên bộ từ khóa đã có.

    Bước 2, sau khi đã xác định rõ nhu cầu, các option thị trường cung cấp, ta có thể lập một bảng so sánh:

    Bước 3: Ra quyết định

    Tóm lại:

    1. Xác định nhu cầu của bản thân
    2. Xác định cái thị trường cung cấp
    3. Xác định các tiêu chí, lập bảng so sánh
    4. Chọn lựa dựa trên các tiêu chí đó

    NHƯNG…

    Có một chữ “nhưng” rất to! Quy trình thông thường là như trên, nhưng câu chuyện này lại rẽ sang một hướng khác. Nhờ Design Thinking hôm bữa nên mình áp dụng zô luôn!

    Có vẻ chị quan tâm nhiều đến giảng viên, vậy giảng viên như thế nào sẽ khiến chị không thích ạ?

    À, chị quan tâm cách truyền đạt của giảng viên, cùng 1 kiến thức nhưng mỗi người có 1 cách truyền đạt và dẫn dắt khác nhau. Chị không thích khóa học mà không có bài tập thực hành và tương tác trực tiếp, nên chị khá là ngại ngần với các course online.

    (Nghĩ thầm: vậy mà chị kêu em đi review khóa học online!)

    Vậy là chị thích offline interaction, chứ không phải đang cân nhắc giữa các giảng viên online?

    Ừa. Chị follow thầy A kia cũng khá lâu, người đó truyền cảm hứng lắm. Nhưng để học được lớp của thầy thì phải qua Mẽo, học phí cũng khá khẩm. Kiểu mình có 1 cái favourite nhưng mình chưa đủ điều kiện để đáp ứng, nên quay qua alternative option thì mình ko mấy mặn mà…

    Vậy chị muốn học từ người thầy đó, hay là học kiến thức đó?

    Trong trường hợp này thì có lẽ là học từ người thầy đó hơn là kiến thức

    Nếu vậy thì cách tiếp cận có lẽ sẽ khác đi rồi. Theo em thì, để gần người đó (tiện thể học) thì mình có nhiều cách khác chứ không cần chỉ đi học. Ví dụ, gửi mail cho người đó, bày tỏ lòng ngưỡng mộ và xin một chân phụ dự án của người đó, kết nối với một nhóm để tổ chức một buổi online conference… Nếu vẫn muốn đi học, thì làm một bản dự toán chi tiết xem hết bao nhiêu, nếu khóa học thật sự có giá trị thì cũng rất đáng để lên kế hoạch dài hơi cho nó 😀

    Ừa, chị sẽ nghiêm túc review lại các lớp online, và tìm thầy offline tốt hơn nếu có thể. Chị cũng không vội, miễn là tìm được thầy phù hợp.


    Mình học được gì qua câu chuyện trên?

    1. Cái người ta hỏi chưa chắc là cái người ta thật sự cần
    2. Chỉ đưa công cụ cho người thật sự cần công cụ đó, nếu không sẽ là gánh nặng cho họ
    3. Tiêu chí đánh giá của mỗi người là khác nhau


  • Ước lượng Story Point trong Scrum: Liệu còn hữu dụng?

    Blog, Development | Apr 26, 2018
    PHẦN MỘT
    Chúng ta hẳn còn nhớ lần đầu đọc Tuyên ngôn Agile (The Agile Manifesto). Nó đem đến cảm giác cực kì phấn khích. Những giá trị của nó thúc đẩy và gia tăng sức mạnh của đội nhóm. Nó tạo ra giá trị sâu sắc hơn cho khách hàng và đẩy lùi những chuyện vớ vẩn khỏi công việc phát triển phần mềm. Mọi thứ đã đâu vào đấy.
    Tua nhanh đến năm 2018, và “Houston, có biến”.
    Scrum hữu dụng, và mọi thứ vẫn đâu vào đấy, nhưng… việc áp dụng Agile và Scrum một cách nhanh chóng đã tạo ra một cơn ác mộng cho những người lên kế hoạch ở cấp độ tổ chức (enterprise-level planners) – những người chịu trách nhiệm cho việc ước lượng Epic/Portfolio. Lĩnh vực này đã lấy một thông lệ được tạo ra cho những nhóm nhỏ làm việc mật thiết với nhau một cách đồng bộ – sau đó cải tiến để áp dụng cho số đông.
    Một nhóm Scrum trở thành vài nhóm hay hàng chục nhóm, mỗi nhóm có một cách hiểu khác nhau về “thế nào là một Story Point”. Hiện nay, không hề có nhóm nào có cùng trải nghiệm, cơ sở hạ tầng hay các bộ kĩ năng giống với nhóm nào; do đó, không hề có nhóm nào định nghĩa Story Point giống nhóm nào.
    Rồi đột nhiên, các quản lý cấp cao cố gắng chia Epic backlog dựa trên hơn 25 diễn giải khác nhau về một Story Point. Càng nhiều nhóm đang làm trên một sản phẩm, ngọn núi phải leo càng lớn [Xin thứ lỗi cho sự châm biếm này]
    17 anh chàng ở Snowbird (17 người tham gia cuộc họp ở Snowbird, từ đó đi đến Tuyên ngôn Agile năm 2001 – ND) sẽ nói gì?
    Scrum cơ bản sẽ nói rằng đừng cố thử ước lượng một Epic backlog, vì việc đó chỉ phí công và đầy chỗ không chính xác. Các chi tiết chắc chắn sẽ thay đổi, và mọi thứ sẽ lại được sắp xếp lại thứ tự ưu tiên vào phút cuối. Nhưng nói điều đó với Epic/Portfolio Manager đang phải đảm đương việc đưa ra một lịch trình tiến độ để cấp vốn, hẳn bạn sẽ nhận được ánh mắt hình viên đạn!
    Ước lượng Epic bị lệch từ số ngày của các nhóm Scrum đơn lẻ khi việc ước lượng vốn vô cùng đơn giản. Các dependency, bộ kĩ năng sẵn có, các công cụ để hoàn thiện công việc được lặp đi lặp lại. Các thành viên riêng lẻ biết về năng lực và giới hạn của từng người. Khi ai đó nói rằng một story là 5 point, mọi người trong team biết chính xác điều người đó ngụ ý là gì. Khi Scrum mở rộng (grew legs), ý nghĩa của “5 points” dần trở nên mơ hồ. Càng thêm nhiều nhóm, càng khó cho các nhà quản lý để diễn giải Story Point. Ở khoảng 10 hay 20 nhóm Scrum… thì tất cả hoàn toàn là một đống hỗn độn! Nếu không có một đường trung đạo (center line) cho việc ước lượng, cả nhóm sẽ trở nên bất ổn rất nhanh.
    Điều này làm dấy lên câu hỏi: “Liệu Story Point có còn là cách hiệu quả để ước lượng các Epic trong Scrum?”
    Một số người cho là có, bạn vẫn có thể dùng Story Point với framework mở rộng (scaling framework) đúng đắn. Một số khác cho là Scrum đã đi quá xa so với những nguyên lý Agile vì công việc không thể chia nhỏ. Khi quy mô của Scrum tăng lên, làm thế nào để các nhóm có thể thiết lập một tiêu chuẩn thống nhất cho việc ước lượng Epic backlog để những nhà quản lý cấp cao, những bên liên quan và những nhóm khác có thể đồng ý với nhau?
    ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA STORY POINTS
    Chúng tôi đã có vài cuộc thảo luận nội bộ và đi đến những ưu điểm và nhược điểm của việc sử dụng Story Point đối với việc ước lượng trong Scrum ở cấp cao. Hãy đọc qua danh sách dưới đây và cho chúng tôi biết ý kiến của bạn về chủ đề này, về những điều bạn chưa đồng ý và những chỗ chúng tôi còn thiếu sót nhé.
    Ưu điểm: Story Points giúp chia nhỏ những backlog lớn.
    Story Points có thể rất hữu dụng với vai trò là một phần của một scaling framework như SAFe và NEXUS. Những framework này cung cấp những phương pháp ước lượng có khả năng mở rộng (scalable estimation techniques) để chia nhỏ công việc ở các cấp độ Epic, Program và Portfolio:
    · SAFe xem xét bức tranh lớn về cách công việc đi từ quản lý sản phẩm (Product Management) đến quản trị sản phẩm (Governance), các nhóm Program và các nhóm Dev, rồi đến khách hàng.
    · NEXUS thiên về cách tiếp cận từ dưới lên, tập trung vào việc việc hợp nhất nhiều nhóm Scrum làm việc trên cùng một sản phẩm. Thông qua sự minh bạch, NEXUS cố gắng bảo vệ và tăng cường những kết nối giữa các nhóm và giữ cho việc thay đổi đồng bộ nhất có thể.
    Từ góc độ chiến thuật, một phương pháp được các nhà huấn luyện khuyên dùng là để cho nhóm đang làm công việc ước lượng đảm đương các cuộc họp về ước lượng (meeting the estimate). Cùng một nhóm đó luôn làm trên cùng một module nên ý nghĩa của các Story Point được duy trì rõ ràng và thống nhất từ Sprint này sang Sprint khác. Nhược điểm là năng lực cho mỗi module (capacity per module) trong mỗi lần phát hành (release) bị cố định, vì các nhóm không thể [đồng thời] nhảy từ module này sang module khác (across the modules). Bạn bị bó buộc trong lượng công việc có thể được hoàn thành trong một lần release cho mỗi module.
    Một cách tiếp cận khác là chỉ định một hoặc hai đại diện từ mỗi Scrum để tham gia một buổi họp ước lượng chính thức. Những người đại diện này có thể đưa ra quyết định về các story size mà không cần bắt cả nhóm phải ngừng công việc của mình. Phương pháp này giả định rằng mỗi người đại diện đều có kiến thức về cách nhóm của họ định nghĩa một Story Point, để họ có thể chia sẻ, thảo luận và tìm ra những lý do chung để ước lượng các story. Nhược điểm ở đây là mỗi nhóm Scrum phải tin và làm theo bất cứ điều gì mà những người đại diện mà họ đã chọn đặt ra về ước lượng cho mỗi story. Đồng thời, rủi ro có thể xảy ra là những người đại diện bị ảnh hưởng từ những cách tiếp cận về ước lượng của các đại diện từ những nhóm khác.
    Nhược điểm: Đây không phải là Scrum!
    Những chuyên gia về Agile sẽ cho rằng các phương pháp này không đại diện cho Scrum. Nếu cùng một nhóm luôn làm trên cùng một module, liệu điều này có đe dọa khả năng mở rộng không? Khái niệm về các nhóm tự quản lý thì sao? Từ quan điểm năng lực, việc giới hạn một nhóm thành một module không thúc đẩy khả năng mở rộng. Điều này không còn là agile mở rộng (scaled agile) nữa. Từ góc độ của nhóm, nếu chỉ có một sự ước lượng mang tính đại diện xa rời với cả nhóm, tính ổn định của nhóm sẽ gặp rủi ro vì (1) người đại diện không có kiến thức đúng về vấn đề dependency hay integration cụ thể hoặc (2) người đó có thể trở nên chịu ảnh hưởng từ những kinh nghiệm của một nhóm khác không phù hợp với cách thức hoạt động của nhóm mình. Trong cả hai trường hợp, người ta lo sợ rằng mọi thứ đang trở nên đi từ trên xuống (top-down) quá mức, tạo ra những cách biệt về tốc độ (Velocity gap) và một đống hỗn độn ngu ngốc trong PMO.
    PHẦN HAI:
    Trong phần dưới đây, chúng ta sẽ đi qua những ưu điểm và nhược điểm của các story point để thiết lập một cơ sở (baseline) thiết yếu nhằm huy động ngân sách, và liệu chúng có đang bao hàm nhiều hơn so với thứ mà Scrum dự định cho chúng không.
    Ưu điểm: Story Points thiết lập một baseline thiết yếu để huy động ngân sách
    Story Points đem đến cho nhà quản lý một điểm tham chiếu dữ liệu cơ sở để ước lượng và tính toán tốc độ (Velocity) giữa nhiều nhóm với nhau, vốn là điều mà ai cũng biết là chuyện ác thiết yếu nếu cần gọi vốn cho bất kì dự án lớn nào.
    Trong waterfall, các nhà quản lý có thể nói chuyện với các bên liên quan trên phương diện những con số (giờ, ngày, tuần, tháng). Ai cũng có thể hiểu những con số. Chẳng có gì tốn ít hơn một giờ. Khi Internet và Agile xuất hiện, không còn dùng giờ được nữa vì nhiều task có thể được hoàn thành còn nhanh hơn cả thời gian dự định họp để lên kế hoạch cho nó! Mặt khác, một số story có những Timeline và Dependency cần cung cấp tài liệu cho những bên liên quan. Story Point cung cấp cho các nhà quản lý một ý tưởng cơ bản về chỗ mà một story đổ vào spectrum, liên quan đến kinh nghiệm trước đó của một nhóm và cách họ đóng gói nó.
    CTO của chúng tôi, Kaushal Amin so sánh việc ước lượng Epic với việc hỏi xem cần bao nhiêu cái thùng (công sức – Effort) để chuyển đồ:
    Công ty A nói rằng họ sẽ chuyển hết đồ với 150 thùng. Công ty B có thể chuyển hết với 100 thùng. Nhìn qua thì có vẻ công ty B năng suất hơn, nhưng nếu công ty B dùng những cái thùng lớn hơn thì sao? Công sức cần bỏ ra có thể y như nhau, chỉ là các công ty đó ước lượng “kích thước thùng” (bucket size) khác nhau mà thôi.
    Ở cấp độ Program, bạn không thể ép buộc cùng một “kích thước thùng” (bucket size) giữa các nhóm. Tuy nhiên, Story Point có thể giúp các nhóm chia nhỏ công việc đến từng đơn vị chức năng nhỏ nhất để theo thời gian, những người lập kế hoạch cấp cao có thể nghiên cứu và hiểu từng nhóm đang dùng bucket size nào để ước lượng.
    Nhược điểm: Story Point [đang] bao hàm nhiều ý nghĩa hơn so với vai trò mà Scrum sắp đặt cho nó
    Ưu điểm cũng chính là nhược điểm. Story Point chưa bao giờ được tạo ra với dự định là sẽ trở thành một thước đo hiệu suất. Việc ước lượng Story Point chỉ là ước lượng, không phải dự báo. Nhưng, chúng đang được sử dụng để so sánh năng lực giữa các nhóm với nhau.
    Scrum chưa bao giờ dự định bó buộc các nhóm vào một cam kết “làm hay là chết”. Story Point tượng trưng cho một sự ước tính theo kiểu vừa ước đoán vừa lập luận “tốt vừa đủ” về quy mô liên quan trong một dự án. Nếu toàn bộ dự định về tính linh động (intent of Agility) là để cho phép các tổ chức phản ứng với những thay đổi theo kế hoạch, thì chúng ta không có được lợi ích đẩy đủ của Scrum.
    Trong phần sau và cũng là phần cuối về ước lượng story point, chúng ta sẽ xem xét những ưu điểm và nhược điểm của story point để tạo điều kiện cho các nhóm nâng cao chất lượng và những vai trò nhất định không hiểu story point từ góc độ kinh doanh.
    KAUSHAL AMIN
    Chief Technology Officer

    Người dịch: Trà Giang, 20180510

  • Hỏi đáp cùng James Bach (tại KMS Technology Việt Nam, mùa hè 2016)

    Bài gốc được đăng tại: https://www.kms-technology.com/blog/testing/q-a-with-james-bach.html
    Lời người dịch:

    James Bach ghé thăm KMS Technology Việt Nam vào mùa hè năm 2016. Vài tháng sau thì tôi mới gia nhập KMS (tiếc ơi là tiếc), và mãi đến năm 2018 thì tình cờ tôi mới được một tiền bối giới thiệu bài viết này và đề nghị tôi dịch thử. Quả thật là một thử thách cho một cô nàng chẳng biết gì nhiều về thế giới IT vào thời điểm đó, nhưng bài viết này cũng tạo phần nào cảm hứng để tôi tiếp tục dấn thân vào chuyện bếp núc của ngành làm phần mềm. Cảm ơn James Bach và chị Hòa Lê 😀

    Tôi có vinh dự được nói chuyện cùng James Bach vào mùa hè năm 2016 khi ông đến thăm Việt Nam. Ông là cha đẻ của siêu nhận thức (metacognition) về kiểm thử phần mềm và cũng là người thầy đã khai sáng cho nhiều người về lĩnh vực này. Kiến thức của ông bao hàm nhiều lĩnh vực trong kiểm thử phần mềm, từ kiểm thử theo ngữ cảnh (context-driven testing), heuristics (tự nghiệm), sự nghiêp của tester, cho đến cuộc sống bí mật của tester. Nếu bạn có cơ hội được học hỏi từ ông, chắc hẳn bạn sẽ hoàn toàn đồng ý với tôi rằng ông thật tài năng.

    • Ông làm thế nào để đảm bảo chất lượng của một dự án Agile đa vùng (co-located Agile project)?
      James: Bạn sẽ cần giao tiếp có kế hoạch trước rất nhiều, vì giao tiếp không tự nhiên xảy ra khi người ta ở xa nhau. Tôi đề nghị nên điện đàm (conference call) hàng ngày. Những dự án được phân bổ (distributed projects) cần có bộ phận lãnh đạo mạnh mẽ để đưa mọi người lại gần nhau. Tôi cũng đề nghị những người then chốt nên đến thăm nhau định kì, thay vì chỉ dựa dẫm vào giao tiếp qua phương tiện điện tử.
      (“Dự án Agile đa vùng (co-located Agile) có nghĩa là các thành viên nhóm Agile làm việc ở những địa điểm khác nhau hoặc nhiều nhóm Agile đang làm những phần khác nhau của sản phẩm từ những địa điểm khác nhau”).
      Chúng ta đều biết trong môi trường Agile, tốc độ cao và chất lượng cao là ưu tiên hàng đầu. Người ta có khuynh hướng làm không nghỉ, nhưng vì chất được được đo dựa trên những đặc điểm của dự án và nhóm, nên yếu tố con người là nhân tố then chốt để đảm bảo chất lượng dự án. Điều này nghĩa là giao tiếp hiệu quả và tư duy sắc bén có thể ảnh hưởng lên sự thành công của dự án. Ý kiến của James đem đến một số ý tưởng về việc giao tiếp được củng cố trong các dự án.
      Thứ nhất, giao tiếp hiệu quả được quyết định dựa trên ngôn ngữ, sản phẩm, công cụ/công nghệ, và kiến thức về quy trình (process knowledge) của nhóm. Để giao tiếp một cách hiệu quả vượt qua khoảng cách địa lý và múi giờ, các nhóm được phân bổ cần nói cùng một “ngôn ngữ”. Ngôn ngữ ở đây không chỉ nói đến thuật ngữ về mặt ngôn ngữ (speaking terms) như tiếng Anh, Đức hay Pháp, mà còn là thuật ngữ về sản phẩm và những tính năng hay quy trình của công cụ/công nghệ, mà mỗi nhóm sẽ cần ở trình độ hiểu biết tương đương nhau để nói và hiểu lẫn nhau.
      Để đồng bộ, cần làm thêm một số bước. Các nhóm cần hỏi những câu hỏi súc tích và hợp lý, để làm rõ các yêu cầu hay đề nghị và để xem lại các kết quả trước khi phát hành (release). Sự đồng đều về kiến thức giữa các nhóm được phân bổ nên tạo điều kiện cho họ ra quyết định ở các vấn đề nội bộ, thực hiện “nguyên tắc tự quản lý”. Một nhóm không nên bảo nhóm khác cái gì [cần] và/hoặc làm thế nào để hoàn thành một task.
      Thứ hai, áp dụng những công cụ và cách thức giao tiếp thích hợp cũng đóng một vai trò quan trọng đối với việc giao tiếp của nhóm. Có khá nhiều lựa chọn từ giao tiếp trực tiếp (nói chuyện mặt đối mặt hay Video call) cho đến những dạng gián tiếp (Email, Forum, hay Text chat). Có nhiều công cụ phổ biến và hữu dụng để cân nhắc, bao gồm: Skype, Slack, Confluence, GoToMeeting, hay Google Drive, những thứ hỗ trợ giao tiếp và cộng tác một cách dễ dàng giữa các nhóm onshore và offshore. Những cách thức và ứng dụng này có thể giúp thu hẹp khoảng cách múi giờ và địa lý.
      Thêm vào đó, để giao tiếp được hiệu quả hơn, phạm vi công việc cần được sắp xếp một cách hợp lý để hoàn toàn hỗ trợ khách hàng một cách thích hợp và đem lại sự kết nối suôn sẻ. Bạn nên lên lịch cho các chuyến thăm onshore/offshore đều đặn để thiết lập mối quan hệ với các thành viên và phản hồi ngay với các thay đổi trong việc phát hành, các cột mốc quan trọng (milestone), hay công nghệ.
    • Ông định nghĩa code kiểm thử được là như thế nào? Các tiêu chí của ông là gì?
      James: Mọi code đều kiểm thử được. Một số code dễ kiểm thử hơn các code khác. Tính có thể kiểm thử trong code chỉ có nghĩa là nó dễ kiểm thử như thế nào. Code dễ kiểm thử hơn khi nó có thể quan sát (observable) được và có để kiểm soát được. Hãy hỏi về logging ở mức độ chức năng (functional-level logging) và giao diện scriptable (scriptable interface). Đồng thời, code dễ kiểm thử hơn khi chúng đơn giản và có thể phân tích được. Tính có thể phân tích được (decomposability) là khả năng có thể phân tích các thành phần và kiểm thử biệt lập một cách tương đối.
      Cụ thể hơn, có nhiều cách đơn giản để định nghĩa code có thể kiểm thử, chẳng hạn: logic của code (code logic), quy ước đặt tên code (code naming conventions) và cấu trúc/kiến trúc của dự án (project structure/architecture). Code kiểm thử được luôn bao gồm khả năng mở rộng, tính dễ bảo trì, tính có thể sử dụng lại, và tính có thể nâng cấp (ability of extension, easy maintenance, re-usability, and upgradability). Burak Guzel của EnvatoTuts đã liệt kê 15 cách tốt nhất để viết code có thể đọc được.
    • Một tester cần loại kĩ năng nào để có thể tiến vào thế giới DEVOPS?
      James: Tôi không biết nhiều đến thế về thế giới DEVOPS. Nhưng thế giới đó không chào đón tester. Nó chào đón lập trình viên. Do đó kĩ năng được yêu cầu đầu tiên là lập trình. Sau đó bạn cần tìm kiếm những công cụ để hỗ trợ công việc kiểm thử của mình.
      Có một số chiến thuật mà tester cần nắm bắt để tiến vào thế giới DEVOPS:
      · Live site testing: Testers cần phải kiểm thử sản phẩm trong quá trình sản xuất, ngay khi nó được phát hành (release).
      · Thu thập và phân tích phản hồi từ người dùng trong lĩnh vực đó. Phản ứng nhanh với bất kì vấn đề phát sinh nào của người dùng.
      · Ủng hộ tính có thể kiểm thử. Việc xây dựng sản phẩm với tư duy kiểm thử trong đầu là thứ có tính quyết định.
      James đã đưa ra những luận điểm vững chắc. Tester cần nâng cao khả năng hiểu coding, build-production, công cụ, và hệ điều hành như Linux và Windows.
    • Ông làm thế nào để quyết định loại thông tin nào nên đưa vào báo cáo cuối cho khách hàng? Loại thông tin nào thì hữu ích và loại nào thì không?
      James: Không có báo cáo nào là hoàn hảo. Chỉ có báo cáo đem đến giá trị cho khách hàng.
      Dưới đây là một số lời khuyên của tôi:
      · Xây dựng lòng tin (bằng cách trở nên đáng tin).
      · Biết ngữ cảnh của việc kiểm thử của mình (test framing).
      · Không bao giờ dùng một con số không nằm trong ngữ cảnh (ví dụ: no test case counts).
      · Nhấn mạnh những hoạt động test về mặt tổng thể (đặt test vào đúng ngữ cảnh).
      · Nhấn mạnh rủi ro của sản phẩm (đặt bug vào đúng ngữ cảnh).
      Chúng ta có thể xây dựng báo cáo cuối với 3 cấp độ:
    • Cấp độ 1: Thực trạng và sự thật (facts and truth) về bug và những điều quan sát được (observations)
    • Cấp độ 2: Làm thế nào mà bạn nắm được những thực trạng đó? Làm thế nào để kiểm thử những thực trạng đó
    • Cấp độ 3: Làm thế nào mà bạn biết việc kiểm thử có tốt không? Tại sao nó đủ tốt, tại sao không?
    • Ông ước lượng công sức bỏ ra cho việc kiểm thử trong một dự án như thế nào?
      James: Không có một bảng tính thần kì nào có thể cho bạn biết việc kiểm thử sẽ mất bao lâu, nhưng ước lượng tốt bắt đầu từ sự hình dung (visualization). Bạn có thể hình dung ra quy trình kiểm thử trong đầu không? Nhiều tester gặp vấn đề khi làm chuyện đó. Nhưng nếu họ không rõ ràng về cái mà việc kiểm thử sẽ trông ra sao hay cảm thấy như thế nào, họ sẽ không nảy ra được ý nào về việc nó sẽ kéo dài bao lâu.
      Đi kèm với điều này là một danh sách những câu hỏi khác cùng câu trả lời, có thể giúp ước lượng công sức dành cho việc kiểm thử trong một dự án:
      · Thật sự cần bao nhiêu thời gian để kiểm thử?
      · Sẽ tốn bao nhiêu thời gian để hoàn tất việc kiểm thử?
      · Lượng thời gian tối thiểu có thể dùng để kiểm thử là bao nhiêu?
      · Cần kiểm thử bao nhiêu để đảm bảo giải pháp đạt chất lượng cao?
      · Cần bao nhiêu test case?
      · Cần bao nhiêu tester?
      · Yêu cầu những kĩ năng test nào?
      · Việc kiểm thử sẽ tốn bao nhiêu tiền?
      · Ta có cần phải kiểm thử tất cả không?
      Cảm ơn James đã dành thời gian trả lời những câu hỏi của chúng tôi. Kiến thức và kinh nghiệm sâu sắc của ông đã mở rộng kiến thức về kiểm thử của chúng tôi và quả là một cơ hội tuyệt vời khi được học hỏi từ ông.
      Cảm ơn James rất nhiều.
      HOA LE

    Người dịch: Trà Giang, 20180517

  • NPS – net promoter score và chuyện may mắn

    Từ NPS…

    NPS là một chỉ số dùng để đo lường mức độ hài lòng của khách hàng với một sản phẩm hay dịch vụ, được đo bằng công thức:

    NPS = % promoters – % detractors

    Cách tính toán cụ thể như sau:

    Phương pháp đo lường:

    • Nội dung khảo sát khách hàng:“ Trên thang điểm từ 0 đến 10, bạn sẵn sàng giới thiệu dịch vụ/ sản phẩm của [công ty] đến bạn bè / người thân là bao nhiêu điểm ?”  Tổng hợp kết quả: Từ kết quả có được sẽ phân khách hàng thành 3 nhóm:
      • Promoters (9 – 10 điểm): là những khách hàng rất hạnh phúc với sản phẩm và dịch vụ của công ty bạn. Họ sẽ là nguồn khách hàng trung thành và giúp doanh nghiệp bạn mở rộng danh sách khách hàng chính là bạn bè / người thân của họ.
      • Passives (7 – 8 điểm): là những khách hàng hài lòng tương đối do còn tồn tại những điểm chưa thoả mãn. Họ có thể dễ dàng chuyển đổi sang sản phẩm / dịch vụ của đối thủ.
      • Detractors (dưới 6 điểm): luôn là những khách hàng “người ra đi đầu không ngoảnh lại” và không ngần ngại lan truyền những góp ý làm ảnh hưởng đến thương hiệu của bạn.
    • Đo lường kết quả: Chỉ số NPS = % (Promoters) – % (Detractors)
    • Ví dụ: Khảo sát 20 khách hàng, trong đó có 10 Promoters (50%) , 5 passives (25%) và 5 detractors (25%). Suy ra: Chỉ số NPS = 50% – 25% = 25%

    (Nguồn: http://blog.cloudjetsolutions.com/nps-chi-so-do-luong-su-hai-long-cua-khach-hang/)

    …đến chuyện may mắn

    Mình biết đến chỉ số này lần đầu tiên khi làm Training Evaluation Form. Chỉ số NPS của một khóa học là một tiêu chí để xem xét độ hài lòng của học viên với khóa học, và có nên tiếp tục tiến hành khóa đó hay không.

    Tuy nhiên, NPS đối với mình không chỉ dừng lại trong phạm vi công việc, nó còn có thể dùng để đo lường sự may mắn của mình nữa. Tại sao ư? Vì NPS chính là lượng hóa của câu “Tiếng lành đồn xa, tiếng dữ đồn xa”, hay chính là sức mạnh của marketing truyền miệng.

    Bất cứ làm chuyện gì, mình đều cần đến những nguồn lực. Có hai dạng nguồn lực: nội tại (do bản thân tự có) và ngoại tại (do khả năng vận động từ cộng đồng (network) của mình). Nguồn lực nội tại thì nhỏ bé và tăng rất chậm, còn nguồn lực ngoại tại thì rất lớn và có khả năng tăng theo cấp số nhân.

    Đối với một con người, NPS của người đó = % số người sẵn sàng nói tốt về người đó với bạn bè, người thân – % số người nói những điều bất lợi về người đóNếu mình là một người đàng hoàng, làm việc tốt, những người xung quanh mình (bạn bè, người thân, đồng nghiệp) khi được người khác hỏi về mình sẽ có thể nói rằng: “Bạn A làm việc được lắm, anh/chị làm việc với bạn ấy được đó”. Một đồn mười, mười đồn trăm, đi đâu mình cũng gặp được người sẵn sàng làm việc cùng, sẵn sàng giúp đỡ. Vận may từ đó mà sinh.

    Ngược lại, nếu mình là một người không đàng hoàng lắm, hẳn nhiên khi ai đó hỏi “Anh/chị tính tuyển nó về, mày thấy ok hông?”, những người xung quanh mình có lẽ sẽ trả lời: “Thằng đó tánh kỳ lắm, anh chị cẩn thận”. Một đồn mười, mười đồn trăm, không ai chịu làm việc chung với mình, không ai chịu giúp mình nữa. Vận rủi từ đó mà tạo.

    Thế nên mình luôn tự nhủ: hãy cố gắng để NPS của mình là một số dương.

    Nhân tiện tám tiếp về NPS, giả sử như mình để ý một anh chàng và mình muốn dùng NPS để đánh giá coi ảnh có ok hông, thì cách tiến hành sẽ là: đi hỏi bà con anh em bạn bè đồng nghiệp của ảnh: “Ảnh làm người yêu có ok hông, anh/chị/em chấm bao nhiêu điểm trên 10?”, sau đó tính toán % promoter và % detractor để tính NPS của ảnh. Nếu NPS của ảnh trên 0 thì ok, còn dưới 0 thì bái bai 😉

    Tuy nhiên, cái khó trong bài toán tính NPS với mình chính là việc chọn mẫu, và đối tượng được chọn để lấy mẫu có đáng tin cậy không. Thế nên, lại link tiếp tới một lưu ý nhỏ nữa: “Chọn bạn mà chơi” 😉 “Hãy cho tôi biết bạn của bạn là ai, tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là người như thế nào”, hay như mình đọc được ở đâu đó: “Mình chính là trung bình cộng của ba người mà mình thân thiết nhất”.

    Trà Giang, 30/11/2017

  • System Usability Scale - Thang đo tính khả dụng của hệ thống

    SUS được John Brooke phát minh vào năm 1986, để đo tính khả dụng của bất kì hệ thống nào một cách nhanh chóng.

    Ưu điểm của SUS: Rẻ và nhanh, nhưng vẫn có giá trị nhất định. Thay vì đoán, bạn sẽ biết hệ thống của mình đang ở đâu so với thị trường.

    SUS là một thang đo Likert gồm 10 câu hỏi. Người trả lời sẽ đánh giá mức độ đồng ý từ 1 tới 5, trong đó 5 là hoàn toàn đồng ý, 1 là hoàn toàn không đồng ý.

    1. Tôi nghĩ là mình sẽ dùng hệ thống này thường xuyên

    2. Tôi thấy hệ thống này phức tạp một cách không cần thiết

    3. Tôi nghĩ hệ thống này dễ dùng

    4. Tôi nghĩ tôi cần hỗ trợ từ một chuyên viên kĩ thuật để dùng được hệ thống này

    5. Tôi thấy nhiều chức năng của hệ thống được hợp nhất tốt

    6. Tôi thấy nhiều chỗ không được thống nhất ở hệ thống này

    7. Tôi nghĩ là hầu hết mọi người sẽ học được cách dùng hệ thống này một cách nhanh chóng

    8. Tôi thấy dùng hệ thống này quá cồng kềnh

    9. Tôi cảm thấy tự tin khi dùng hệ thống này

    10. Tôi cần học rất nhiều thứ trước khi có thể làm quen với hệ thống này

    Cách tính Điểm khả dụng (Usability Score) với SUS

    Người dùng đánh giá mức độ đồng ý từ 1 tới 5, trong đó 5 là hoàn toàn đồng ý, 1 là hoàn toàn không đồng ý.

    · Với mỗi câu lẻ, trừ đi 1

    · Với mỗi câu chẵn, lấy 5 trừ đi điểm câu đó

    · Cộng dồn giá trị có được, và sau đó nhân điểm tổng với 2.5

    · Kết quả là một điểm trên thang 100 (không phải là phần trăm đâu)

    Đem điểm này đi so sánh:

    SUS sẽ không có tác dụng nói cho bạn biết chính xác vấn đề nằm ở đâu, nhưng sẽ cho bạn một tín hiệu để biết tính khả dụng của hệ thống như thế nào.

    Điểm trung bình trên thị trường là 68. Nếu dưới 68, tính khả dụng của hệ thống đang gặp những vấn đề rất nghiêm trọng cần được làm rõ.

    80.3 = A. Mọi người yêu thích hệ thống và sẽ giới thiệu nó cho bạn bè.

    68 = C. Bạn đang làm tốt đó, nhưng cần cải thiện thêm.

    51 trở xuống = F. Ưu tiên tính khả dụng lên hàng đầu và chỉnh nó ngay lập tức.

    Cách dùng SUS:

    Đầu tiên, Để người dùng trải nghiệm hệ thống

    Sau đó, cho làm bài đánh giá SUS

    Một số cách khác để đánh giá tính khả dụng của hệ thống:

    · Qualtrics: 5 câu để đánh giá độ hài lòng của khách hàng

    · SUMI — Software Usability Measurement Inventory — một bộ câu hỏi 50 câu

    · SUPR-Q — Standardized User Experience Percentile Rank Questionnaire — 1 bộ 13 câu, đánh giá trang web trên các yếu tố: tính khả dụng, độ đáng tin cậy, giao diện và độ trung thành

    Nguồn tham khảo cho người mới bắt đầu:

    · SUS: A Quick and Dirty Usability Scale [PDF] (1986).

    · SUS: A Retrospective [PDF] (2013).

    Nguồn:

    https://elearningindustry.com/directory/software-categories/learning-management-systems/best/user-experience: Các LMS được đánh giá dựa trên SUS, Perceived Usefulness & NPS

    Lược dịch: Trà Giang

    https://nguyenphantragiang.medium.com/system-usability-scale-thang-%C4%91o-t%C3%ADnh-kh%E1%BA%A3-d%E1%BB%A5ng-c%E1%BB%A7a-h%E1%BB%87-th%E1%BB%91ng-967bfa898d85

  • [Tui đọc gì] Tuyển tập sách Táng zô mặt cho tỉnh

    Trong một thế giới đầy rẫy thảo mai, đường mật, self-help, dỗ dành, ta rất cần những cuốn sách mà khi đọc khiến những niềm tin của ta lung lay đến tận móng, hay ít nhất là tốc mất cái mái hay nghiêng ngả cái tường, để sáng mắt sáng lòng mà bước tiếp. Sau đây là một số cuốn sách mà tui coi như những gáo nước lạnh tạt vô mặt, để cách suy nghĩ thay đổi mãi mãi về sau:

    1. Homo Deus: Để thấy nghi ngờ về cả tôn giáo, khoa học, chính trị, lẫn chính bản thân mình. Để nhận ra rằng, ồ, mình cũng không thông minh lắm đâu, và mình cũng đỡ ngu ngơ rồi đấy.
    2. Corporate Confidential: Để tỉnh táo trước HR, mission, value, và tự bảo vệ bản thân cho tốt với vai trò là người lao động.
    3. Lý thuyết trò chơi: Dẹp bỏ sự e ngại về việc “biết chơi game”. Hiểu được rằng “có tư duy chiến thuật” thực ra chính là “biết chơi game”.
  • Nhân vật – Personas

    (bài viết mang tính chất tổng hợp để học, không có giá trị đúng sai, vui lòng không mang đi đâu).

    Persona là gì?

    Personas là một công cụ UX hữu ích để tóm tắt dữ liệu nghiên cứu về mong muốn, nhu cầu, hành vi của người dùng. Các nhà thiết kế tạo ra các hồ sơ nhân vật để nhân cách hóa những phát hiện và hiểu biết của họ cho các bên liên quan của dự án. Điều này là để giúp hướng dẫn việc ra quyết định của họ đối với việc đáp ứng nhu cầu của người dùng.

    Các loại Persona:

    Theo Anthony, về khả năng xài lại của Persona

    Nguồn: https://uxmovement.com/thinking/the-big-problem-with-personas/)

    Wordy persona

    Persona truyền thống gồm các phần sau:

    • A written bio
    • Demographics
    • Stock photo
    • Personality attributes
    • Motivations, Goals, Frustrations, etc

    Hạn chế: khó tra cứu và không tái sử dụng được. Tốn nhiều thời gian để làm, nhưng các bên liên quan không thèm ngó. Do đó, ta có loại persona thứ 2 là Reinventing Persona

    Reinventing Personas

    Để persona dùng được, cần loại bỏ các yếu tố gây nhiễu và chỉ tập trung vào những điều thiết yếu. Persona cần có 5 điểm thiết yếu sau:

    1. Concise snippets of information (context)
    2. Clarity on who the persona represents (context)
    3. Insight into user goals and priorities (user goals)
    4. Details about their tasks that frustrate them (paint points – task-oriented needs)
    5. Details about their tasks that delight them (pleasure points – task-oriented needs)

    persona-patterns-anatomy.png

    Theo Lene Nielsen , phân loại theo các cách tiếp cận persona

    (Nguồn: Personas)

    1. Goal directed persona

    9b41e7956f74eb1629d4c189f193097b.jpg

    2. Role-based persona

     

    3. Engaging persona

    8f9de451987dcf58884332b56b51a62f.jpg

    4. Fictional persona

    Dựa trên giả định của team design, có thể xem như bản nháp đầu tiên, cần được verify lại.

    Một dạng persona khác lượm trên mạng:

    main-qimg-5b82777b13aae3344423c26b1148a084-c.jpeg

    Các bước để tạo ra persona:

    1. Quora: https://www.quora.com/Whats-the-best-way-to-define-personas

    2. https://www.interaction-design.org/literature/article/personas-why-and-how-you-should-use-them

    3dae7b545b1b8323dd21b07333ab6643.jpg

    Tài liệu tham khảo, copy các thể loại:

    https://www.quora.com/Whats-the-best-way-to-define-personas (và một lô related links)

    The Big Problem with Personas

    What makes a good persona?

    https://www.forbes.com/sites/forbesagencycouncil/2018/03/14/how-to-craft-the-ideal-user-persona-for-your-brand/#5f6bda2b6ead

    Tổng hợp: Trà Giang