Những lúc stress, mình hay đi dọn nhà. Bạn chung nhà mình thì ngược lại, thường trì hoãn việc dọn nhà. Nó đến từ hai cảm giác khác nhau:
- Dọn dẹp cho mình cảm giác làm chủ. Mỗi khi “bế tắc” nghĩ không thông, việc đặt để một cái gì đó vào đúng chỗ khiến mình lấy lại được một chút quyền kiểm soát cuộc đời mình, và từ đó có động lực để giải quyết những chuyện lớn hơn. Đây là mẹo để mình có được “quick win”, hay “hòn tuyết lăn”.
- Ngược lại, bạn nhà mình lại dễ căng thẳng vì không biết dọn dẹp có quy mô như thế nào. Với bạn, cần phải giới hạn phạm vi thật rõ: chén đĩa trên bàn ăn cần cất hết sau khi ăn, quần áo trong giỏ cần bỏ hết vào máy giặt… Bạn sẽ không dành thời gian để đi khắp nhà nhặt chén hay nhặt quần áo lẻ tẻ rải rác, vì nó không nằm trong “scope”. Không phải là lười biếng, chỉ là, nó nằm quá khả năng kiểm soát của bạn. Trong lúc đọc về BA mình học được từ “Scope creep” /skəʊp kriːp/ (danh từ), hay được nói vui là cơn ác mộng “ủa em”, việc liên tục thay đổi mục tiêu và yêu cầu dự án, dẫn đến việc những thứ đã làm đổ sông đổ bể phải làm lại.
Để đối mặt với scope creep thì không có cách nào khác hơn là phải định nghĩa scope của dự án. Theo Business Analysis Methodology Book, các loại dự án trong công ty có thể chia làm 3 loại, ứng với các loại business requirement như sau:
| Loại tài liệu | Áp dụng cho loại dự án | Nội dung chính | Đặc điểm nổi bật |
| Business-Case Document | Loại A (dự án lớn, tác động cấp doanh nghiệp) | – Business Requirements: Lý do sản phẩm mới cần thiết – Scope: Định nghĩa và ưu tiên các tính năng sản phẩm – Context: Phân tích tích hợp với các hệ thống/sản phẩm khác – Cost vs. Benefit Analysis: Phân tích khả thi dựa trên phạm vi xác định – Risks: Nhận diện và giảm thiểu rủi ro | Yêu cầu chi tiết và phân tích sâu để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của sản phẩm. |
| Vision and Scope Document | Loại B (dự án vừa và nhỏ) | – Mô tả tính năng sản phẩm trong mỗi phiên bản – Cung cấp thông tin tích hợp cấp cao với các sản phẩm/hệ thống khác | Tập trung vào sản phẩm đề xuất với sự tích hợp tổng quan, phù hợp với quy mô trung bình và nhỏ. |
| SOW (Statement of Work) | Loại C (cải tiến hoặc sửa đổi sản phẩm có sẵn) | – Mô tả nhu cầu kinh doanh trong 1 trang giấy | Tối giản tài liệu, phù hợp cho các yêu cầu nhỏ, thời gian thực hiện dưới 1 tháng. |
Những thứ mình học/đọc/xem trong tuần và thấy đáng suy nghĩ thêm:
- 2 quyển sách cũ (năm 2020) về nghề Digital marketing và Influencer:
- 3R của KOL: Reach, Relevant, Reasonate
- 3 yếu tố của influencer thành công: có màu riêng, có câu chuyện để khai thác, nhất quán
- cái gì viral: đẹp, vui, rực rỡ, mới (ủa rồi sự buồn bã và u ám thì sao?)
- Xử lý khủng hoảng truyền thông: Né tâm bão, suy nghĩ kĩ và lên tiếng một lần duy nhất, chân thành + thẳng thắn + mạnh mẽ
- Câu hỏi phỏng vấn: “are you serious with…”: bạn nghiêm túc với thứ gì đó đến mức nào, thể hiện qua việc bạn sống với nghề, cập nhật xu hướng mới, tiếp xúc với người làm nghề…
- On writing well: Sau nhiều năm viết bản năng, mình đang học lại cách viết. Đây là những quyển mình đang đọc:
- Thuật viết văn (Nguyễn Văn Hầu)
- Viết tin bài đăng báo (Ngọc Trân)
- Khám phá nghề biên tập (Ngọc Trân)
Và thế là, cũng hơi nhiều cho một tuần rồi nhỉ.
2025.01.20
Leave a Reply