GiangNguyen

Tag: bài dịch

  • Ước lượng Story Point trong Scrum: Liệu còn hữu dụng?

    Blog, Development | Apr 26, 2018
    PHẦN MỘT
    Chúng ta hẳn còn nhớ lần đầu đọc Tuyên ngôn Agile (The Agile Manifesto). Nó đem đến cảm giác cực kì phấn khích. Những giá trị của nó thúc đẩy và gia tăng sức mạnh của đội nhóm. Nó tạo ra giá trị sâu sắc hơn cho khách hàng và đẩy lùi những chuyện vớ vẩn khỏi công việc phát triển phần mềm. Mọi thứ đã đâu vào đấy.
    Tua nhanh đến năm 2018, và “Houston, có biến”.
    Scrum hữu dụng, và mọi thứ vẫn đâu vào đấy, nhưng… việc áp dụng Agile và Scrum một cách nhanh chóng đã tạo ra một cơn ác mộng cho những người lên kế hoạch ở cấp độ tổ chức (enterprise-level planners) – những người chịu trách nhiệm cho việc ước lượng Epic/Portfolio. Lĩnh vực này đã lấy một thông lệ được tạo ra cho những nhóm nhỏ làm việc mật thiết với nhau một cách đồng bộ – sau đó cải tiến để áp dụng cho số đông.
    Một nhóm Scrum trở thành vài nhóm hay hàng chục nhóm, mỗi nhóm có một cách hiểu khác nhau về “thế nào là một Story Point”. Hiện nay, không hề có nhóm nào có cùng trải nghiệm, cơ sở hạ tầng hay các bộ kĩ năng giống với nhóm nào; do đó, không hề có nhóm nào định nghĩa Story Point giống nhóm nào.
    Rồi đột nhiên, các quản lý cấp cao cố gắng chia Epic backlog dựa trên hơn 25 diễn giải khác nhau về một Story Point. Càng nhiều nhóm đang làm trên một sản phẩm, ngọn núi phải leo càng lớn [Xin thứ lỗi cho sự châm biếm này]
    17 anh chàng ở Snowbird (17 người tham gia cuộc họp ở Snowbird, từ đó đi đến Tuyên ngôn Agile năm 2001 – ND) sẽ nói gì?
    Scrum cơ bản sẽ nói rằng đừng cố thử ước lượng một Epic backlog, vì việc đó chỉ phí công và đầy chỗ không chính xác. Các chi tiết chắc chắn sẽ thay đổi, và mọi thứ sẽ lại được sắp xếp lại thứ tự ưu tiên vào phút cuối. Nhưng nói điều đó với Epic/Portfolio Manager đang phải đảm đương việc đưa ra một lịch trình tiến độ để cấp vốn, hẳn bạn sẽ nhận được ánh mắt hình viên đạn!
    Ước lượng Epic bị lệch từ số ngày của các nhóm Scrum đơn lẻ khi việc ước lượng vốn vô cùng đơn giản. Các dependency, bộ kĩ năng sẵn có, các công cụ để hoàn thiện công việc được lặp đi lặp lại. Các thành viên riêng lẻ biết về năng lực và giới hạn của từng người. Khi ai đó nói rằng một story là 5 point, mọi người trong team biết chính xác điều người đó ngụ ý là gì. Khi Scrum mở rộng (grew legs), ý nghĩa của “5 points” dần trở nên mơ hồ. Càng thêm nhiều nhóm, càng khó cho các nhà quản lý để diễn giải Story Point. Ở khoảng 10 hay 20 nhóm Scrum… thì tất cả hoàn toàn là một đống hỗn độn! Nếu không có một đường trung đạo (center line) cho việc ước lượng, cả nhóm sẽ trở nên bất ổn rất nhanh.
    Điều này làm dấy lên câu hỏi: “Liệu Story Point có còn là cách hiệu quả để ước lượng các Epic trong Scrum?”
    Một số người cho là có, bạn vẫn có thể dùng Story Point với framework mở rộng (scaling framework) đúng đắn. Một số khác cho là Scrum đã đi quá xa so với những nguyên lý Agile vì công việc không thể chia nhỏ. Khi quy mô của Scrum tăng lên, làm thế nào để các nhóm có thể thiết lập một tiêu chuẩn thống nhất cho việc ước lượng Epic backlog để những nhà quản lý cấp cao, những bên liên quan và những nhóm khác có thể đồng ý với nhau?
    ƯU ĐIỂM VÀ NHƯỢC ĐIỂM CỦA STORY POINTS
    Chúng tôi đã có vài cuộc thảo luận nội bộ và đi đến những ưu điểm và nhược điểm của việc sử dụng Story Point đối với việc ước lượng trong Scrum ở cấp cao. Hãy đọc qua danh sách dưới đây và cho chúng tôi biết ý kiến của bạn về chủ đề này, về những điều bạn chưa đồng ý và những chỗ chúng tôi còn thiếu sót nhé.
    Ưu điểm: Story Points giúp chia nhỏ những backlog lớn.
    Story Points có thể rất hữu dụng với vai trò là một phần của một scaling framework như SAFe và NEXUS. Những framework này cung cấp những phương pháp ước lượng có khả năng mở rộng (scalable estimation techniques) để chia nhỏ công việc ở các cấp độ Epic, Program và Portfolio:
    · SAFe xem xét bức tranh lớn về cách công việc đi từ quản lý sản phẩm (Product Management) đến quản trị sản phẩm (Governance), các nhóm Program và các nhóm Dev, rồi đến khách hàng.
    · NEXUS thiên về cách tiếp cận từ dưới lên, tập trung vào việc việc hợp nhất nhiều nhóm Scrum làm việc trên cùng một sản phẩm. Thông qua sự minh bạch, NEXUS cố gắng bảo vệ và tăng cường những kết nối giữa các nhóm và giữ cho việc thay đổi đồng bộ nhất có thể.
    Từ góc độ chiến thuật, một phương pháp được các nhà huấn luyện khuyên dùng là để cho nhóm đang làm công việc ước lượng đảm đương các cuộc họp về ước lượng (meeting the estimate). Cùng một nhóm đó luôn làm trên cùng một module nên ý nghĩa của các Story Point được duy trì rõ ràng và thống nhất từ Sprint này sang Sprint khác. Nhược điểm là năng lực cho mỗi module (capacity per module) trong mỗi lần phát hành (release) bị cố định, vì các nhóm không thể [đồng thời] nhảy từ module này sang module khác (across the modules). Bạn bị bó buộc trong lượng công việc có thể được hoàn thành trong một lần release cho mỗi module.
    Một cách tiếp cận khác là chỉ định một hoặc hai đại diện từ mỗi Scrum để tham gia một buổi họp ước lượng chính thức. Những người đại diện này có thể đưa ra quyết định về các story size mà không cần bắt cả nhóm phải ngừng công việc của mình. Phương pháp này giả định rằng mỗi người đại diện đều có kiến thức về cách nhóm của họ định nghĩa một Story Point, để họ có thể chia sẻ, thảo luận và tìm ra những lý do chung để ước lượng các story. Nhược điểm ở đây là mỗi nhóm Scrum phải tin và làm theo bất cứ điều gì mà những người đại diện mà họ đã chọn đặt ra về ước lượng cho mỗi story. Đồng thời, rủi ro có thể xảy ra là những người đại diện bị ảnh hưởng từ những cách tiếp cận về ước lượng của các đại diện từ những nhóm khác.
    Nhược điểm: Đây không phải là Scrum!
    Những chuyên gia về Agile sẽ cho rằng các phương pháp này không đại diện cho Scrum. Nếu cùng một nhóm luôn làm trên cùng một module, liệu điều này có đe dọa khả năng mở rộng không? Khái niệm về các nhóm tự quản lý thì sao? Từ quan điểm năng lực, việc giới hạn một nhóm thành một module không thúc đẩy khả năng mở rộng. Điều này không còn là agile mở rộng (scaled agile) nữa. Từ góc độ của nhóm, nếu chỉ có một sự ước lượng mang tính đại diện xa rời với cả nhóm, tính ổn định của nhóm sẽ gặp rủi ro vì (1) người đại diện không có kiến thức đúng về vấn đề dependency hay integration cụ thể hoặc (2) người đó có thể trở nên chịu ảnh hưởng từ những kinh nghiệm của một nhóm khác không phù hợp với cách thức hoạt động của nhóm mình. Trong cả hai trường hợp, người ta lo sợ rằng mọi thứ đang trở nên đi từ trên xuống (top-down) quá mức, tạo ra những cách biệt về tốc độ (Velocity gap) và một đống hỗn độn ngu ngốc trong PMO.
    PHẦN HAI:
    Trong phần dưới đây, chúng ta sẽ đi qua những ưu điểm và nhược điểm của các story point để thiết lập một cơ sở (baseline) thiết yếu nhằm huy động ngân sách, và liệu chúng có đang bao hàm nhiều hơn so với thứ mà Scrum dự định cho chúng không.
    Ưu điểm: Story Points thiết lập một baseline thiết yếu để huy động ngân sách
    Story Points đem đến cho nhà quản lý một điểm tham chiếu dữ liệu cơ sở để ước lượng và tính toán tốc độ (Velocity) giữa nhiều nhóm với nhau, vốn là điều mà ai cũng biết là chuyện ác thiết yếu nếu cần gọi vốn cho bất kì dự án lớn nào.
    Trong waterfall, các nhà quản lý có thể nói chuyện với các bên liên quan trên phương diện những con số (giờ, ngày, tuần, tháng). Ai cũng có thể hiểu những con số. Chẳng có gì tốn ít hơn một giờ. Khi Internet và Agile xuất hiện, không còn dùng giờ được nữa vì nhiều task có thể được hoàn thành còn nhanh hơn cả thời gian dự định họp để lên kế hoạch cho nó! Mặt khác, một số story có những Timeline và Dependency cần cung cấp tài liệu cho những bên liên quan. Story Point cung cấp cho các nhà quản lý một ý tưởng cơ bản về chỗ mà một story đổ vào spectrum, liên quan đến kinh nghiệm trước đó của một nhóm và cách họ đóng gói nó.
    CTO của chúng tôi, Kaushal Amin so sánh việc ước lượng Epic với việc hỏi xem cần bao nhiêu cái thùng (công sức – Effort) để chuyển đồ:
    Công ty A nói rằng họ sẽ chuyển hết đồ với 150 thùng. Công ty B có thể chuyển hết với 100 thùng. Nhìn qua thì có vẻ công ty B năng suất hơn, nhưng nếu công ty B dùng những cái thùng lớn hơn thì sao? Công sức cần bỏ ra có thể y như nhau, chỉ là các công ty đó ước lượng “kích thước thùng” (bucket size) khác nhau mà thôi.
    Ở cấp độ Program, bạn không thể ép buộc cùng một “kích thước thùng” (bucket size) giữa các nhóm. Tuy nhiên, Story Point có thể giúp các nhóm chia nhỏ công việc đến từng đơn vị chức năng nhỏ nhất để theo thời gian, những người lập kế hoạch cấp cao có thể nghiên cứu và hiểu từng nhóm đang dùng bucket size nào để ước lượng.
    Nhược điểm: Story Point [đang] bao hàm nhiều ý nghĩa hơn so với vai trò mà Scrum sắp đặt cho nó
    Ưu điểm cũng chính là nhược điểm. Story Point chưa bao giờ được tạo ra với dự định là sẽ trở thành một thước đo hiệu suất. Việc ước lượng Story Point chỉ là ước lượng, không phải dự báo. Nhưng, chúng đang được sử dụng để so sánh năng lực giữa các nhóm với nhau.
    Scrum chưa bao giờ dự định bó buộc các nhóm vào một cam kết “làm hay là chết”. Story Point tượng trưng cho một sự ước tính theo kiểu vừa ước đoán vừa lập luận “tốt vừa đủ” về quy mô liên quan trong một dự án. Nếu toàn bộ dự định về tính linh động (intent of Agility) là để cho phép các tổ chức phản ứng với những thay đổi theo kế hoạch, thì chúng ta không có được lợi ích đẩy đủ của Scrum.
    Trong phần sau và cũng là phần cuối về ước lượng story point, chúng ta sẽ xem xét những ưu điểm và nhược điểm của story point để tạo điều kiện cho các nhóm nâng cao chất lượng và những vai trò nhất định không hiểu story point từ góc độ kinh doanh.
    KAUSHAL AMIN
    Chief Technology Officer

    Người dịch: Trà Giang, 20180510

  • Hai câu hỏi giúp bạn trở nên thành công

    04 Aug 2017
    Shana Lebowitz
    Strategy Reporter, Business Insider

    Michael Phelps và Winston Churchill xuất hiện ở phần đầu cuốn sách của Eric Barker, “Barking Up the Wrong Tree“. Barker xem họ là những ví dụ điển hình cho những người đã thành công VÌ những điểm lập dị của họ, chứ không phải thành công MẶC CHO những điểm lập dị của họ.

     

    Phelps có dạng cơ thể khác thường; Churchill là một “khẩu đại bác hoang tưởng luôn sẵn sàng khai hỏa.” Nhưng cả hai đều tìm thấy một ngách hẹp nơi những điều kì quặc đó trở nên hữu ích thay vì có hại, và kết quả là đưa họ lên vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực của mình.

     

    Đó là một quá trình mà bất cứ ai cũng có thể bắt chước (dĩ nhiên không đảm bảo rằng bạn sẽ nổi danh toàn cầu).

     

    Barker nói chuyện với giáo sư Trường Kinh doanh Harvard Gautam Mukunda và Mukunda đã tóm gọn nó thành hai bước, dựa trên Lý thuyết lọc lãnh đạo (Leadership Filtration Theory) mà ông đã phát triển:

     

    1. Biết chính mình. Bạn có thể tự hỏi mình: “Điểm mạnh mang tính dấu ấn của tôi là gì?”. Đó là những kỹ năng bạn đặc biệt giỏi.

     

    1. Chọn đúng cái ao của mình. Barker khuyên bạn nên tự hỏi: “Công ty, tổ chức và tình huống nào sẽ đánh giá cao những gì tôi làm?”

     

    Barker đã chia hai bước này nhỏ hơn trong cuộc phỏng vấn với giáo sư Wharton Friedon Stew Friedman trên Work and Life podcast. Ông giải thích rằng một số đặc điểm nhân cách có thể phản tác dụng trong hầu hết các tình huống, và do đó được xem là những phẩm chất tiêu cực nói chung.

     

    Lấy sự bướng bỉnh làm ví dụ. Dưới đây là lời của Barker:

     

    “Trong một công ty theo hệ thống thang bậc chuẩn mực như của bạn, sự bướng bỉnh không tích cực. … Nhưng khi chúng ta nói về các doanh nhân, chúng ta luôn nói về “gan góc, bám chặt lấy mục tiêu, không thừa nhận thất bại.’ Và điều đó là gì? Vâng, trong nhiều trường hợp, đó là sự bướng bỉnh. Có nhiều tính cách nhìn chung là tiêu cực, nhưng ở đúng hoàn cảnh, chúng có thể trở nên tích cực. ”

     

    Barker tiếp tục: “Đó là một yếu tố quan trọng khác của công thức nhắm đến thành công”. Đó là, bạn phải biết những gì bạn làm tốt và môi trường làm việc sẽ cho phép bạn làm điều đó.

     

    Đối với Phelps, có một dạng cơ thể hơi kì cục khiến anh trở thành một vận động viên và vũ công khá tệ – nhưng nó cũng khiến anh trở thành một vận động viên bơi lội tuyệt vời. Đối với Churchill, bị hoang tưởng có nghĩa là ông đã từng bị “xem là không phù hợp với các cơ quan đứng đầu” – nhưng cũng có nghĩa là ông nhận ra Hitler là mối đe dọa cho thế giới.

     

    Điểm mấu chốt là bạn sẽ phải xem xét nội tâm nghiêm túc: Bạn có phải là người phá quy tắc không? Người theo quy tắc? Đâu đó ở giữa? Và sau đó bạn sẽ phải trung thực với chính mình về môi trường nào bạn thích hợp nhất. Có lẽ nó không phải là thế giới của các công ty; cũng có thể không phải là công ty của bạn.

     

    Có thể bạn sẽ phải thử và thậm chí thất bại, nhưng về lâu dài bạn sẽ có vị trí tốt hơn để thành công.

     

    Giang Nguyễn, Sep 8 2018

    Source: Word Economics Forum, Two questions to help you become more successful in life, according to a Harvard professor

  • Bàn tay hôn – The kissing hand

    Năm học mới đã bắt đầu trong khu rừng, nhưng Gấu mèo Chester không muốn đi học. Để xoa dịu nỗi sợ của Chester, Mẹ Gấu Mèo chia sẻ với cậu một bí mật của gia đình được gọi là Bàn tay hôn, để đảm bảo với cậu rằng tình yêu của bà sẽ luôn luôn có mặt bất kì khi nào thế giới của cậu trở nên đáng sợ.

    Bé Gấu mèo Chester đứng bìa rừng và khóc với mẹ: “Mẹ ơi, con không muốn đi học. Con muốn ở nhà với mẹ. Con muốn chơi với bạn của con, chơi đồ chơi của con, đọc sách của con, chơi xích đu của con cơ. Mẹ ơi, mẹ cho con ở nhà với mẹ đi mà”.

    Mẹ Gấu mèo cầm tay Chester lên và hôn lên tai bé. Bà nói thật dịu dàng:

    “Con yêu à, đôi khi ta phải làm điều ta không muốn làm. Ngay cả khi điều đó lúc đầu có vẻ lạ lẫm và đáng sợ. Nhưng con sẽ thích trường học sớm thôi.

    Con sẽ làm quen với bạn mới, chơi đồ chơi mới, đọc những quyển sách mới, chơi xích đu mới.

    “Thêm vào đó”, mẹ Gấu mèo nói tiếp

    “Mẹ có một bí mật tuyệt vời, có thể khiến những đêm của con ở trường cũng ấm áp và đầm ấm như ngày của con ở nhà.”

    Chester lau nước mắt và nhìn mẹ đầy háo hức:

    “Một bí mật ạ? Bí mật gì thế mẹ?”

    Mẹ Gấu mèo nói:

    “Một bí mật rất cổ xưa. Mẹ được nghe từ mẹ của mẹ, và bà thì lại được nghe từ mẹ của bà. Nó được gọi là “bàn tay hôn”.”

    “Bàn tay hôn? Cái gì thế hả mẹ?”

    “Để mẹ chỉ cho con xem nhé” – Mẹ Gấu mèo đáp. Rồi bà cầm lấy tay trái của Chester và xòe những ngón tay nhỏ ra, cúi mình đặt vào lòng bàn tay cậu một nụ hôn.

    Chester cảm thấy nụ hôn của mẹ lan tỏa từ bàn tay lên tới cánh tay, rồi lan đến tận trái tim. Thậm chí cả bộ lông xám và đen của cậu cũng râm ran với cảm giác ấm áp lạ kì.

    Mẹ Gấu mèo mỉm cười. Bà nói với Chester:

    “Từ giờ, bất cứ khi nào con cảm thấy cô đơn và cần một chút tình yêu từ gia đình, hãy áp tay lên má và nghĩ: “Mẹ yêu con”, và nụ hôn của mẹ sẽ chạm lên khuôn mặt của con, bao bọc con với suy nghĩ ấm áp đó.

    Bà nắm lấy tay Chester và xếp những ngón tay của cậu gói lấy nụ hôn của bà. Bà nói đùa:

    “Nào, bây giờ thì cẩn thận đừng làm mất nó nhé.

    Nhưng đừng lo, khi con mở tay ra để rửa thức ăn, nụ hôn của mẹ vẫn còn ở đó. Mẹ đảm bảo đấy”.

    Chester yêu bàn tay hôn của mình quá. Giờ đây cậu đã biết tình yêu của mẹ sẽ theo cậu đi bất cứ đâu, thậm chí cả khi đến trường.

    Đêm đó, cậu đứng trước cổng trường và suy nghĩ trầm tư.

    Bất chợt, cậu quay sang mẹ và cười:

    “Mẹ ơi, mẹ đưa tay cho con đi.”

    Chester đặt tay mẹ lên tay mình, và xòe bàn tay to thân thuộc ấy ra. Rồi cậu cúi mình, đặt vào lòng bàn tay mẹ một nụ hôn.

    Cậu nói với mẹ:

    “Giờ mẹ cũng có bàn tay hôn rồi đấy”

    Và cậu nói thật dịu dàng: “Tạm biệt”, “Con yêu mẹ”, rồi nhảy nhót quay đi.

    Mẹ Gấu mèo trông theo Chester chạy vụt qua một cành cây rồi vào trường học.

    Và khi tiếng cú huýt vang lên trong ngày đầu năm học mới, bà áp tay trái lên má mình và mỉm cười.

    Hơi ấm từ nụ hôn của Chester lấp đầy trái tim bà với những ngôn từ đặc biệt. “Chester yêu mẹ”, nó hát, “Chester yêu mẹ”.

    CON YÊU MẸ.

    Source: http://www.storylineonline.net/kissing-hand/

    Người dịch: Trà Giang

    TPHCM, 16.05.2017

  • Zero waste Home – Ngôi nhà không rác thải

    Đây là một cái hẹn với bé Lục Phạm Quỳnh Nhi từ một năm trước mà mãi đến giờ này mình mới bắt tay vào dịch. Đây cũng là một trong những nỗ lực tự cứu mình trước sự biến đổi khí hậu.

    Nguồn: http://www.zerowastehome.com/about/tips/

    Gia đình bốn thế hệ của tôi chỉ xả ra một lượng rác bằng khoảng một đồng xu mỗi năm, và bạn cũng có thể làm được! Dưới đây là 100 mẹo vặt để giảm lượng rác thải ra ở nhà bạn. Mỗi phần là một phiên bản cô đọng của một bài viết và một chương đầy đủ trong cuốn sách của tôi, vì vậy hãy tham khảo chúng nếu cần thêm thông tin. Đối với các sản phẩm được khuyên dùng, hãy truy cập vào các trang web hay ghé vào cửa hàng. 

    Trước khi bắt đầu:

    • Hãy trang bị một bình nước có thể tái sử dụng, vài chiếc túi vải bạt đựng thực phẩm (tote bag), túi vải, bình chứa và chai tái sử dụng được.
    • Thực hiện 5T một cách đúng đắn: Từ chối những gì không cần, Tiết giảm những gì cần thiết, Tái sử dụng những gì bạn tiêu thụ, Tái chế những gì không thể Từ chối, Tiết giảm hoặc Tái sử dụng, và Tiêu hủy (đúng hơn là ủ phân) những gì còn lại.

    BẾP

    1. Chào mừng đến với những đồ thay thế cho đồ dùng một lần (disposale)(giấy toilet, túi rác, giấy nến, giấy nhôm, dĩa, cốc dùng một lần): thay giấy toilet bằng vải/giẻ tái sử dụng, thay túi đựng sandwich bằng khăn nhà bếp hay hộp đựng không rỉ, không dùng túi rác (rác ướt hầu hết có thể ủ thành phân)
    2. Mua hàng sỉ hoặc ở quầy (xem Zero Waste Grocery Shopping), mang theo túi tái sử dụng (hàng khô), hộp (hàng ướt như thịt, thức ăn, cá, phomat, dầu, bơ đậu phộng) và chai (dung dịch: dầu, dầu hào, dầu gội, dầu xả)
    3. Nếu không thể mua số lượng lớn, hãy tìm một nhà cung cấp (mang theo hộp đựng đối với kem, túi gối để đựng bánh mì, hay chai với đồ uống/rượu)… hoặc tự làm (mù tạt, dầu trộn salad, sốt, mứt, OJ (?-ND), khai vị, bánh quy, cà chua đóng hộp).
    4. Tới chợ nông thôn: họ sẽ lấy vỉ trứng và túi đựng trái cây về để dùng lại. Rau củ gần như không dùng đến túi nilon hay nhãn dán.
    5. Học cách yêu nước vòi (ND – ở Mỹ, nước từ vòi có thể uống trực tiếp)
    6. Sử dụng xà phòng thực vật castile (castile soap) (ND – cách làm xem ở đây) dạng lỏng số lượng lớn làm xà phòng rửa tay/rửa chén, baking soda để cọ rửa (để trong một hộp rắc tiêu Parmesan không gỉ ???) với một chiếc bàn chải có thể phân hủy (một chiếc bằng gỗ và có lông tự nhiên). Mua chất tẩy rửa cho máy rửa chén với số lượng lớn.
    7. Biến thùng rác thành thùng chứa phân  hữu cơ lớn. Dùng thùng chứa phân hữu cơ cỡ nhỏ làm thùng rác (trên thị trường, kích cỡ của hai thứ này là tương đương nhau).
    8. Dùng lại đồ ăn thừa trước khi chúng hỏng. Rà soát lại tập công thức và chỉ giữa lại những công thức có thể làm được mà không tạo ra thêm rác thải.
    9. Đầu tư vào một cái nồi áp suất (giảm thời gian nấu xuống còn một nửa).
    10. BẠN CŨNG CÓ THỂ … tái sử dụng những trang giấy in một mặt để ghi danh sách mua sắm và việc lặt vặt, dùng nước rửa rau để tưới cây, mở lò nướng sau khi nướng bánh vào mùa đông (mát lò, ấm nhà)…